تأثیر الگوهای دورپیوند اقیانوس آرام بر رطوبت نسبی سواحل جنوبی ایران

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش، ارتباط بین رطوبت نسبی در ایستگاه‌های واقع در جلگه‌ها و سواحل جنوبی ایران با الگوهای اقیانوس آرام را بررسی می‌کند. با استفاده از روش‌های آماری شامل تحلیل همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس رگرسیون و رگرسیون پس‌رونده، داده‌های 25 ایستگاه سینوپتیک و 14 الگوی پیوند از دور اقیانوس آرام تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در مقیاس منطقه‌ای بیشترین همبستگی بین الگوهای اقیانوس آرام و رطوبت نسبی سواحل جنوبی ایران به ترتیب با الگوی SOI (75/0) و الگوهای TROPICAL SST، PDO، PWARMPOOL (7/0) مشاهده شد. این الگوها توانستند تغییرات رطوبت نسبی را در ایستگاه‌های کنگان جم (۹۱ درصد) و بندر ماهشهر (۹۰ درصد) با دقت زیادی تبیین کنند. همچنین، همبستگی چندگانه و ضرایب تبیین برای ایستگاه‌های میناب (۸۴ درصد)، بندر جاسک (۸۰ درصد)، امیدیه (۷۷ درصد)، بندر لنگه (۷۴ درصد)، بوشهر (۷۳ درصد)، آبادان (۶۶ درصد)، بندرعباس (۶۱ درصد) و چابهار (۴۶ درصد) محاسبه شد. این تفاوت‌ها نشان‌دهنده تأثیرپذیری متفاوت مناطق از الگوهای اقلیمی است. بر اساس مدل‌های رگرسیون چندمتغیره ارتباط بین الگوهای SOI، NINO3.4،  ENSOو TNI و سپس الگوهای PWPOOL و WHWP با رطوبت نسبی قوی‌تر است. یافته‌ها بیانگر آن است که الگوهای اقیانوس آرام در تبیین تغییرات رطوبت نسبی کارایی مناسبی دارند. این پژوهش بر اهمیت مطالعه الگوهای پیوند از دور در تحلیل تغییرات اقلیمی منطقه‌ای تأکید کرده و نشان می‌دهد که این الگوها می‌توانند به‌عنوان ابزاری مؤثر در پیش‌بینی و مدیریت ریسک‌های اقلیمی استفاده شوند.