روابط علّی سیاستها و برنامههای شهروند سایبری دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز
نویسندگان
1 دکتری، گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد ایران.
doi
10.22091/stim.2023.8928.1907چکیده
هدف: هدف این پژوهش، بررسی روابط روابط علّی سیاستها و برنامههای شهروند سایبری دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز میباشد. روش: این پژوهش از نظر هدف و ماهیت، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری دادهها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز به تعداد 435 نفر بود که در سال تحصیلی 1۴۰۰- 139۹ مشغول به تحصیل بودند و از طریق جدول کرجسی و مورگان، تعداد 205 نفر بهعنوان نمونه از طریق روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامههای سیاستها و برنامههای شهروند سایبری دانشگاه یونسکو (2016)، مهارتهای شهروندی سایبری یونسکو (2016) و تهدیدات فضای مجازی ایسا و ایسایاس (2016) استفاده شد. روایی پرسشنامهها، با روشهای روایی صوری و محتوایی مورد تایید قرار گرفت و ضریب پایایی نیز با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 87/0، 90/0 و 77/0 برآورد گردید و مورد تأیید قرار گرفت. تجزیهوتحلیل اطلاعات در دو سطح توصیفی و استنباطی (مدل معادلات ساختاری) انجام گرفت که از طریق نرمافزارهایSPSS 21 و Lisrel 8.8 اجرا شد. یافتهها: نتایج نشان داد که سیاستها و برنامههای شهروند سایبری، تاثیر مثبت و معناداری بر مهارتهای شهروندی سایبری دانشجویان دارد. در حالیکه مهارتهای شهروندی سایبری، تاثیر منفی و معنادار بر تاثیرپذیری دانشجویان از تهدیدات فضای مجازی دارد. همچنین تاثیر سیاستها و برنامههای شهروند سایبری بر تاثیرپذیری دانشجویان از تهدیدات فضای مجازی، منفی و معنادار است که این بیانگر نقش واسطهگری تاثیرپذیری دانشجویان از تهدیدات فضای مجازی منفی در روابط بین سیاستها و برنامههای شهروند سایبری دانشگاه و مهارتهای شهروندی سایبری دانشجویان میباشد. نتیجهگیری: با توجه به نتایج میتوان دریافت که سیاستگذاری و برنامهریزیهای دانشگاهها در حوزه شهروند سایبری میتواند بر افزایش مهارتهای شهروندی سایبری دانشجویان و کاهش تاثیرپذیری آنان از فضای مجازی تاثیرگذار باشد. در عینحال، افزایش مهارتهای شهروندی سایبری دانشجویان نیز میتواند سطح تاثیرپذیری آنان را از مخاطرات و تهدیدات فضای مجازی کاهش دهد. بنابراین، کاهش تاثیرپذیری دانشجویان از تهدیدات فضای مجازی نهتنها میتواند بهطور مستقیم تحت تاثیر سیاستگذاری و برنامهریزیهای دانشگاه در حوزه سایبری باشد، بلکه میتواند بهواسطه رشد مهارتهای شهروندی سایبری دانشجویان که تحت تاثیر اقدامات آموزشی دانشگاه و حتی دولت در سطح ملی میباشد، نیز به وقوع بپیوندد.