فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تولیدات علمی حوزه کسب‌و‌کار دیجیتال در پایگاه استنادی وب آو ساینس بود. روش: این مطالعه به صورت کاربردی و با رویکرد کمّی، با بهره‌گیری از شاخص‌های علم‌سنجی و تحلیل شبکه هم‌رخدادی واژگان، تولیدات علمی حوزه کسب‌وکار دیجیتال را بین سال‌های 1985 تا 2022 در پایگاه استنادی وب آو ساینس بررسی کرده است. نتایج حاصل از جستجوی موضوعی در بخش جستجوی پیشرفته پایگاه وب آو ساینس به منظور حذف موارد غیرمرتبط و همپوشانی‌ها، ابتدا در فرمت اکسل ذخیره‌سازی شدند. سپس بار دیگر جستجو انجام شده و با غیرفعال کردن نتایج نامرتبط و همپوشانی‌ها، نتایج جستجوی حاصل در فرمت پلین تکس از پایگاه استنادی وب آو ساینس خروجی گرفته شد. به منظور یکدست‌سازی نتایج حاصل از بررسی، از نرم‌افزار بیب اکسل استفاده شد. نرم‌افزارهای یو.سی.آی.نت، و ویس ویوور نیز برای ترسیم نقشه‌های علمی و تعیین چگالی مورد استفاده قرار گرفتند. در نهایت جامعه آماری پژوهش 1076 مقاله نمایه شده در پایگاه وب آو ساینس در زمینه کسب‌وکار دیجیتال تعیین شد. یافته‌ها: در طول 37 سال اخیر، بین سال‌های 1985 تا 2005 میزان انتشار آثار علمی زیر 5 مورد بوده و اولین جهش تولیدات علمی به سال 2007 با انتشار 42 اثر برمی‌گردد. روند تولیدات علمی به طور کلی رو به رشد بوده است. سال 2022 با انتشار 182 اثر علمی، سال رونق علمی این دانش در جهان محسوب می‌شود. سال 2021 با انتشار 165 اثر و سال 2020 با 136 اثر و سال 2019 با 126 اثر جزو پرتولیدترین سال‌های انتشار آثار علمی در حوزه کسب‌وکار دیجیتال معرفی شدند. بنابراین، می‌توان گفت که حوزه کسب‌وکار دیجیتال در جهان بیش از پیش پر اهمیت شده و در کانون توجه تحقیقات پژوهشگران قرار گرفته است. نتایج بررسی پربسامدترین موضوعات حوزه کسب‌وکارهای دیجیتال نشان داد که اندیشمندان اقتصاد بازرگانی، علوم رایانه و فنی و مهندسی، کتابداری (علم اطلاعات) و مخابرات توجه ویژه‌ای به این حوزه داشته‌اند.با بررسی نقشه علمی موضوعی کسب‌وکار دیجیتال مشخص گردید که نقشه از 5 خوشه که به ترتیب خوشه اول با 27 کلیدواژه، خوشه دوم با 20 کلیدواژه، سومین خوشه با 17کلیدواژه، چهارمین خوشه با 16 کلیدواژه و پنجمین خوشه با 13 کلیدواژه دربردانده 93 موضوع کلیدی در حوزه کسب‌وکار دیجیتال هستند. بنابراین، نقشه علمی کسب‌وکار دیجیتال از انسجام خوب موضوعی برخوردار بوده و رویت‌پذیری مناسبی دارد و ساختار شبکه هم‌رخدادی واژگان حوزه کسب‌وکارهای دیجیتال از پیوستگی زیادی برخوردار است. نتیجه‌‌گیری: نقشه چگالی موضوعی که با نرم‌افزار ویس ویوور ترسیم شد، نشان می‌دهد که نوآوری، موضوع داغ پژوهش در این حوزه است، موضوعات تحول دیجیتال، کسب‌وکار دیجیتال و دیجیتالی شدن، در نقشه به عنوان موضوعات هسته در حوزه پژوهش در کسب‌و‌کار دیجیتال شناخته شدند. سایر موضوعات مدل تجاری، فناوری اطلاعات، استراتژی کسب‌وکار دیجیتال، داده‌های کلان، مدل‌های کسب‌وکار دیجیتال، اکوسیستم کسب‌وکار دیجیتال و اینترنت نیز جز موضوعات نزدیک به هسته حوزه کسب‌وکار دیجیتال تشخیص داده شدند. بنابراین، نقشه چگالی حاصل موفق شد حوزه‌های داغ پژوهشی را که مورد تاکید پژوهشگران است، معرفی نماید. تحلیل خوشه‌های موضوعی، بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال ازجمله اینترنت اشیاء، بلاکچین و پلتفرم‌های دیجیتال را در اکوسیستم کسب‌وکار ضروری دانسته و نقش آنها را در آینده زیست بوم کسب‌وکار دیجیتال مهم می‌داند. نمودار راهبردی حاصل از پژوهش نشان داد خوشه تحول کسب‌وکار دیجیتال به بلوغ رسیده است. خوشه‌های تجارت الکترونیک و اینترنت اشیاء توسعه ‌یافته، اما مجزا هستند. استراتژی کسب‌وکار دیجیتال در بخش خوشه‌های حاشیه‌ای (رو به رشد)، و در نهایت خوشه تحول دیجیتال در بخش خوشه‌های مرکزی، اما توسعه ‌نیافته قرار دارد. بنابراین، می‌توان گفت که انجام پژوهش در زمینه این موضوعات ضرورت دارد. این پژوهش‌ می‌تواند اطلاعات مهمی پیرامون روند تولید دانش در حوزه کسب‌وکارهای دیجیتال برای پژوهشگران، تصمیم‌گیران و صنعتگران ارائه نماید. با تحلیل و مصورسازی آثار علمی کسب‌وکار دیجیتال نمایه شده در پایگاه وب آو ساینس، این امکان میسر شد تا موضوعات مورد علاقه اندیشمندان کسب‌وکار دیجیتال که بیشتر مورد توجه بوده و تولید آثار علمی بیشتری را به خود اختصاص داده‌اند، شناسایی و موضوعات نوظهور و در حال رشد تشخیص داده شوند.