ارائه مدل مفهومی سیستم اطلاعات مدیریت معاونت توسعه کتابخانهها و ترویج کتابخوانی نهاد کتابخانههای عمومی کشور
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22091/stim.2024.11118.2142چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر ارائه مدل مفهومی سیستم اطلاعات مدیریت معاونت توسعه کتابخانهها و ترویج کتابخوانی نهاد کتابخانههای عمومی کشور است. روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی بوده و از نظر نوع گردآوری دادهها، رویکرد پژوهش کیفی و روش آن تحلیل محتوای کیفی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کارکنان معاونت توسعه نهاد کتابخانههای عمومی کشور بود. ابزار پژوهش، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که سؤالات آن بعد از سه مصاحبه، نهایی شد. 19 نفر از کارکنان معاونت توسعه نهاد به عنوان نمونه پژوهش با روش هدفمند، و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. بعد از هر مصاحبه، متن آن پیادهسازی و کدگذاری شد. در تحلیل محتوای مصاحبهها کدهای اولیه، مقولههای فرعی و مقولههای اصلی استخراج شدند. یافتهها: در تحلیل مصاحبهها تعداد 12 فرایند برای معاونت توسعه نهاد شناسایی شد. فرایندهای ادارهکل تأمین منابع شامل دو فرایند تعیین تکلیف منابع اهدایی و شناسایی منابع کتابی و غیرکتابی بود. فرایندهای اداره ترویج کتابخوانی و امور فرهنگی شامل سه فرایند برگزاری مسابقات کشوری، تبلیغات دیجیتالی، و نشستهای کتابخانهای بود. اداره کل توسعه کتابخانهها و مشارکتها شامل هفت فرایند اصلی شامل ایجاد و طراحی کتابخانهها، طراحی خدمات برای کتابخانهها، فهرستنویسی، فرایند صلاحیت احراز پست، فرایند انتخاب برگزیدگان کشوری، فرایند بروزرسانی دستورالعملها و آییننامههای مربوط به کتابخانهها، و فرایند پشتیبانی و توسعه نرمافزار سامان بود. برای هر کدام از فرایندها، دروندادها به عنوان اطلاعات مورد نیاز کارشناسان جهت انجام فرایند و بروندادها به عنوان گزارش خروجی فرایندها برای مدیران شناسایی شد. همچنین ویژگیهای هر کدام از اطلاعات نیز تعیین گردید. نتیجهگیری: در پژوهش حاضر با شناسایی فرایندهای معاونت توسعه نهاد، فهرستی از اطلاعات مورد نیاز کارشناسان و مدیران با ویژگیهای مورد نظر برای هر فرایند تهیه شده است. براساس این فرایندها، دروندادها و بروندادها و ویژگیهای اطلاعات، میتوان مدل سیستم اطلاعات مدیریت معاونت توسعه نهاد را به صورت سلسله مراتبی ترسیم کرد. در این راستا، به معاونت توسعه نهاد پیشنهاد میشود براساس نیازهای مدل مفهومی شناسایی شده در این پژوهش، یک سیستم اطلاعات مدیریت با داشبوردهای پیشنهادی برای فرایندهای مختلف طراحی شود. همچنین پژوهش حاضر مدلی برای سیستمهای مدیریت اطلاعات سازمانها در اختیار میگذارد که راهنمایی برای استخراج مؤلفههای سیستم اطلاعات مدیریت آنها است.