جایگاه مولفه‌های دین‌پروری در کتاب‌های هدیه‌های آسمانی دوره ابتدایی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی، گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، اراک، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی، گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، اراک، ایران

doi
10.22034/riet.2023.14675.1192
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی میزان توجه به مولفه‌های دین‌پروری در کتاب‌های هدیه‌های آسمانی مقطع ابتدایی در سال تحصیلی 1402-1403 بود. به همین منظور از تحلیل محتوای کمّی استفاده شد. واحد تحلیل در متن و پرسش‌ها، جمله؛ در تصاویر هم هر یک تصویر قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل سیاهه تحلیل محتوا محقق‌ساخته بود که به‌منظور اطمینان از روایی آن، از نظرات 10 نفر از صاحب‌نظران معارف اسلامی و علوم تربیتی استفاده شد. مولفه‌های دین‌پروری در نهایت در 12 مؤلفه قرار گرفت: شامل: ارائه الگو‌های مناسب تربیتی، سازگاری موضوعات دینی با سن دانش‌آموزان، پاسخگویی به نیازهای معنوی و روانی، ایجاد پشتوانه عقیدتی، گسترش فرهنگ امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، اعتدال و آسان‌گیری در دین، خداشناسی درست و اصولی، تعلیم و مفاهیم دینی با بهره‌گیری از داستان، پاسخگویی به شبهات دینی با استفاده از مثال، خلاقیت در آشنایی دانش‌آموزان با فضایل و رذایل اخلاقی، تأثیر مستحبات و مکروهات در بهداشت روانی و اجتماعی دانش‌آموزان، ترغیب دانش‌آموزان به حضور در مراسم‌های مذهبی. یافته‌ها نشان داد که سه مؤلفه ارائه الگوهای مناسب تربیتی، خلاقیت در آشنایی با فضایل و رذایل اخلاقی و سازگاری موضوعات دینی با سن، بیشترین میزان توجه را در هر پنج‌پایه تحصیلی داشته‌اند. سه مؤلفه پاسخگویی به شبهات دینی با استفاده از مثال، تأثیر مستحبات و مکروهات در بهداشت روانی و اجتماعی و اعتدال و آسان‌گیری در دین، نیز کمترین میزان توجه را در کتاب‌های هدیه‌های اسمانی پنج‌پایه داشته‌اند. همچنین نتایج بیانگر این است که مؤلفه اعتدال و آسان‌گیری در دین مغفول مانده است.