ارائه مدل پویا برای استمرار فناوریهای دیجیتال در کسبوکارهای نوآفرین (استارتاپها)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22091/stim.2023.9821.1997چکیده
هدف: در عصر جدید اقتصاد دیجیتال، کسبوکارها با رقابتهای فزاینده و فرصتهای فراگیر روبرو هستند. در همین حال، بسیاری از کسبوکارها سنّتی سفر دیجیتالی شدن را به سمت مدلهای کسبوکار دیجیتالیتر دنبال میکنند و مشتاقانه منتظر پیادهسازی فناوریهای دیجیتال در هر عملکردی از عملیات خود هستند. بسیاری از استارت آپها هم سعی دارند با استفاده از فناوریهای پیشرفته، مشکلات را حل کنند. از نظر اقتصاد، استارتآپها نهتنها محصولات زیادی را برای بهتر کردن زندگی ایجاد میکنند، بلکه به ارائه فرصتهای شغلی زیادی در ارتقای رشد اقتصادی کمک مینمایند. بنابراین، پژوهش حاضر با انگیزه ارائه مدل پویا برای استمرار فناوریهای دیجیتال در کسبوکارهای نوآفرین (استارتاپها) انجام شده است. روش: این پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر هدف کاربردی- توصیفی است، استراتژی پژوهش، دادهبنیاد است که با استفاده از رویکرد ساختگرا (چارمز) به شکلگیری نظریه پرداخته است. جامعه آماری شامل خبرگان، صاحبنظران و کارآفرینان در حوزه کسبوکارهای نوآفرین (استارتاپها) بوده که از بین آنها 10 نفر به روش نمونهگیری نظری انتخاب شده و از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختارمند در تحقیق مشارکت داده شدند. تعداد نمونهها از قاعده اشباع پیروی میکند. برای اطمینان از کسب دادههای کامل و همهجانبه و از دست ندادن ابعاد اساسی پژوهش، از چارچوب از پیش تعیین شدهای مشتمل بر سه سؤال برای خبرگان به عنوان راهنمای مصاحبه استفاده شد. بعد از انجام هر مصاحبه و تحلیل دادهها، مواردی که نیاز به واکاوی بیشتری داشتند، در مصاحبهها مورد پرسش قرار میگرفتند و سؤالات مصاحبه بر این اساس تنظیم میشدند. محتوای تمامی مصاحبهها بهصورت یادداشتهای راهنما مستند و ثبت شده است. برای محاسبه پایایی از شیوه دو کدگذار استفاده شد که برابر با 78 درصد بدست آمد. با توجه به اینکه سطح پایایی بیش از 60 درصد است، پایایی کدگذاری تأیید شد و میتوان ادعا کرد که سطح پایایی تحلیل مصاحبه مناسب است. درنهایت برای اثبات و تأیید و رتبهبندی مؤلفههای پیشنهادی، از روش آماری آنتروپی شانون براساس نظرسنجی خبرگان استفاده شده است. یافتهها: پس از تجزیه وتحلیل دادهها مدل پویای استمرار فناوری دیجیتال در کسبوکارهای نوآفرین یا همان استارتاپها تدوین شد که شامل مولفههای زیر میباشد: اقتضائات (تغییرات بازاری، جهانی شدن، هنجارهای جدید فضای کار)، شرایط زمینهای (محرکهای داخلی و خارجی و ابتکارات تغییر و تحول)، عوامل مداخلهگر (موانع سازمانی- فرهنگیو فقدان قابلیتهای تکنولوژی)، راهبردها (استراتژی بقاء، استراتژی یکپارچهسازی و تحقیق و توسعه)، پیامدها (ایجادجامعه شبکهای، رهبری دیجیتال، موقعیتیابی در بازار، افزایش چابکی و ایجاد بازارگاههای دادهمحور). نهایتاً بعد از اتمام تحلیلهای صورت گرفته بر روی دادههای کیفی، کدگذاریها باید در قالب یک مدل ارائه شوند. مدلی که تبیینکننده روابط علت و معلولی بوده و مقولههای مهم و برجسته را مشخص نماید. از آنجا که چارمز، مدل از پیش تعریف شدهای را ارائه نمیدهد و این کار را تماماً در اختیار پژوهشگر قرار میدهد، بنا به نظر پژوهشگر، مدلی که تبیین درستی برای بیان روابط بین مقولات است، تدوین گردید. نتیجهگیری: فنآوریهای دیجیتال توسعه روابط بین بازیگران مختلف را تسهیل میکنند که به صورت پویا برای انجام فرآیندهای تجاری و نوآوری با هم تعامل دارند. این بدان معناست که انتشار فناوریهای دیجیتال با استفاده از اهرم همکاری، امکانات جدیدی را برای توسعه کسبوکارهای نوآفرین فراهم کرده است. از اینرو، در بازارهای جدید و پویا، استارتآپها باید اولین کسانی باشند که فرصتهای ارائه شده توسط فناوریهای دیجیتال را شناسایی و کشف میکنند؛ بهویژه با توجه به راهاندازی یک سرمایهگذاری جدید. بنابراین، فناوریهای دیجیتال یک کانال تجاری مهم برای استارتآپها در حوزههای مختلف، مانند توسعه محصول جدید، نوآوری محصولات موجود یا فرآیندها، تجزیه و تحلیل بازار و نیازها و رضایت مشتری است.