فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با توجه به زندگی در عصر اینترنت و استفاده روزافزون دانشجویان از این رسانه تعاملی و از سویی افزایش جرایم نقض حریم خصوصی افراد در فضای مجازی، سواد حریم خصوصی برخط می‌تواند نقش مؤثری در کاهش این نوع آسیب‌ها از اینترنت داشته باشد. عوامل مختلفی می‌توانند در افزایش این سواد مؤثر باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش مهارت‌های دیجیتال در ارتقای سواد حریم خصوصی برخط دانشجویان کارشناسی دانشگاه رازی کرمانشاه است. روش‌: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 7774 نفر از دانشجویان کارشناسی دانشگاه رازی کرمانشاه در سال تحصیلی 1399-1398 است. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان، 366 نفر و به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای تعیین شد. برای گردآوری داده‌های پژوهش از پرسشنامه محقق‌ساخته سواد حریم خصوصی برخط و پرسشنامه مهارت‌های دیجیتال استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه‌ها به ترتیب با روش‌های روایی محتوا و ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. همچنین جهت تجزیه و تحلیل یافته‌ها از آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم‌افزار اس.‌پی.‌اس.‌اس. نسخه 24 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد سطح سواد حریم خصوصی برخط دانشجویان کارشناسی کمتر از متوسط است. اما سطح مهارت‌های دیجیتال دانشجویان در حد متوسطی قرار دارد. همچنین براساس تحلیل داده‌ها، مهارت‌های دیجیتال با ضریب تأثیر 49/0بر آگاهی از عملکرد ارائه‌دهندگان خدمات برخط، با ضریب تأثیر 29/0 بر آگاهی از قوانین حفاظت از اطلاعات، با ضریب تأثیر 51/0 بر آگاهی از جنبه‌های فنّی حریم خصوصی برخط، با ضریب تأثیر 51/0 بر مهارت‎های فنّی و با ضریب تأثیر 40/0 بر مهارت‎های اجتماعی تاثیر دارد و با ضریب تأثیر 61/0 بر مقیاس کلی سواد حریم خصوصی برخط مؤثر است. یعنی با بالا رفتن سطح مهارت‌های دیجیتال، سواد حریم خصوصی برخط و همه‌ مولفه‌های آن نیز افزایش می‌یابد. نتیجه‌گیری: با توجه به مؤثر بودن سطح مهارت‌های دیجیتال بر افزایش سواد حریم خصوصی برخط در جهت حفظ حریم خصوصی در اینترنت، باید آموزش و اقدامات لازم در جهت ارتقاء مهارت‌های دیجیتال دانشجویان ارائه شود تا سبب افزایش سطح امنیت آنان در استفاده از اینترنت گردد و بدین وسیله می‌توان بسیاری از خطرات و چالش‌های آنان را در مورد حریم خصوصی‌شان کاهش داد.