بررسی نقش و جایگاه ادب فارسی در آموزش عرفان اسلامی
نویسندگان
1 استادیار، گروه معارف اسلامی، پردیس زینبیه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه معارف اسلامی، پردیس شهید مفتح، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.22034/riet.2023.13889.1173چکیده
پژوهش حاضر با بررسی نقش اثرگذار ادب فارسی در نشر و تعلیم آموزههای عارفان مسلمان، سیر تطور ادب عرفانی را در بستر زبان فارسی مورد واکاوی قرار داده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که بهرهگیری از زبان و ادب فارسی در تصنیف آثار تعلیمی عارفان، از یکسو تغییرات و ظرفیتهای تازهای را در ادب فارسی پدید آورد و به ادب عرفانی هویت بخشید و از سوی دیگر، غنای زیباییشناسانه عرفان اسلامی را دوچندان کرد و به آن نشاطی شاعرانه بخشید. بهرهگیری از قابلیتهای ادب فارسی در نشر آموزههای عرفانی، منجر به خلق شاهکارهای ماندگاری در حوزه عرفان تعلیمی شد که اغلب آنها اکنون در زمره آثار کلاسیک نظم و نثر فارسی بهشمار میروند. این آثار به جهت تأثیرپذیری از روح فرهنگ ایرانی، در قیاس با اغلب نمونههای مشابه آن در زبان عربی، از شاعرانگی و شورمندی افزونتری برخوردارند. شرح تعرّف، کشف المحجوب، تمهیدات، حدیقه الحقیقه، منطقالطیر، مرصاد العباد، مثنوی معنوی، گلشنراز، مصباح الهدایه و طرائق الحقایق از این قبیلاند.