بررسی معناشناسی واژه «صبر» در نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، سمنان، ایران

doi
10.22034/riet.2023.12931.1149
چکیده

معناشناسی روش جدیدی برای بررسی و تبیین مفاهیم واژگان و کشف معانی جدید است. در روش معناشناسی زاویه جدیدی از مطالعات مفهومی و واژگانی و شبکه معنایی ارائه می‌‌شود. پژوهش حاضر از طریق بررسی تحلیلی معناشناختی، به واکاوی معنای صبر در نهج‌البلاغه پرداخته و از طریق واژه‌های مترادف یا متقابل که در یک بستر مناسب در همنشینی با این واژه قرار دارند، معنا یا معناهای اصلی آن را مشخص کرده است. با تحلیل معناشناختی واژه صبر در نهج‌البلاغه، امری فراتر از مفهوم‌شناسی توصیفی و تعریفی ارائه و بیان شده که صبر رکن اصلی ایمان است. این مفهوم در نهج‌البلاغه مقابل مفهوم جزع قرار گرفته است. نتایج نشان داد که سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه پیرامون صبر، مشتمل بر لایه‌های حکیمانه و معناداری است که پرداختن جامع‌نگرانه و منسجم به آن، هدف پژوهش حاضر بوده و با بررسی واژه صبر از طریق همنشینی و مترادف و متقابل، ویژگی‌های متقین در قرآن و نهج‌البلاغه تبیین گردید.