مقایسه مدل‌های هیدرولوژی روندیابی سیل در رودخانه‌ها

doi
چکیده

روندیابی سیلاب ‌رویه‌ای است که برای بررسی تغییرات اوج،‏ زمان تا اوج و زمان تداوم هیدروگراف سیلاب در طول کانال‌های باز استفاده می‌شود. این رویه بسته به شرایط و اطلاعات موجود از رودخانه می‌تواند با کمک رویه‌های هیدرولیکی و هیدرولوژی انجام پذیرد. در این تحقیق جنبه‌های مختلف مدل‌های هیدرولوژی شامل رویه‌های ماسکینگام خطی،‏ ماسکینگام غیرخطی،‏ کانوکس،‏ آت‌کین اصلاح شده و مقادیر اجرایی از طریق چهار مثال سنگ محک و همچنین بررسی میدانی در رودخانه کارون با استفاده از هشت سیلاب مشاهداتی،‏ بررسی شده است. همچنین حل عددی معادلات سنت‌ونانت با در نظر گرفتن تمامی ترم‌های معادله ممنتم به عنوان یک رویه هیدرولیکی برای مقایسه نتایج،‏ مد نظر است. معیارهایی که برای ارزیابی مدل‌ها استفاده شده‌اند،‏ شامل معیارهای فروکش دبی اوج(ε) ،‏ تأخیر زمانی دبی اوج (ξ) و متوسط درصد خطای نسبی (E)‎ هستند. نتایج نشان می‌دهد که عامل اصلی برای بررسی کارآیی یک مدل هیدرولوژی معادله میان دبی و ذخیره است که به مشخصات هیدرولوژی و هیدرولیکی بازه رودخانه و مشخصات ذخیره موقت آن مرتبط است. همچنین می‌توان گفت که دو مدل ماسکینگام خطی و غیرخطی به عنوان کاراترین مدل‌های هیدرولوژی برای استفاده در طراحی‌ها،‏ در نبود داده‌های مورد نیاز برای مدل موج دینامیکی،‏ پیشنهاد می‌شوند.