بررسی غلظت سرب و کادمیوم در ساختار ظروف و بسته‌بندی‌های بر پایه‌ی پلیمر مورد استفاده در صنایع غذایی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، اداره کل آزمایشگاه‌های کنترل غذا و دارو و تجهیزات پزشکی، سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران.

2 مرکز پژوهش‌های علمی دانشجویی، بخش بهداشت و ایمنی مواد غذایی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

3 گروه سم‌شناسی و فارماکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

4 عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی مواد غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران.

5 مرکز پژوهش‌های علمی دانشجویی، بخش بهداشت و ایمنی مواد غذایی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

doi
10.22038/jreh.2025.26605
چکیده

زمینه و هدف: بررسی فلزات سنگین غیرضروری مانند سرب و کادمیوم که حتی در غلظت‌های پایین می‌توانند برای انسان مضر باشند، اهمیت زیادی دارد. سمیت این فلزات تحت تأثیر عواملی مانند غلظت، نحوه تماس و ویژگی‌های فردی است و ممکن است منجر به آسیب‌های عصبی، کلیوی، هورمونی و سرطان شود. با توجه به نگرانی‌های زیست محیطی و بهداشتی فلزات سنگین در ظروف پلیمری در بسته‌بندی موادغذایی، بررسی و تعیین غلظت این فلزات از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف این مطالعه، اندازه‌گیری غلظت سرب و کادمیوم با این عناصر در ۳۳ نمونه ظروف پلیمری از ۸ برند مختلف بود.مواد و روش‌ها: هضم ظروف پلیمری با استفاده از حلال‌های شبیه‌ساز غذایی تحت شرایط کنترل‌شده صورت گرفته و فلزات سنگین استخراج شدند. غلظت مجموع فلزات سنگین (سرب و کادمیوم) پس از هضم شیمیایی با دستگاه جذب اتمی (AAS) اندازه‌گیری و داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. یافته‌ها: آنالیز آماری داده‌ها از غلظت مجموع سرب و کادمیوم در نمونه‌های ظروف پلیمری مختلف به دست آمد که غلظت مجموع فلزات کادمیوم و سرب در نمونه‌ها بین 0/013 تا 0/9305 ppm متغیر بود. کمترین مقدار مربوط به ظروف دو لایه پلی‌استایرن و بیشترین مقدار در ظروف تک‌لایه پلی‌اتیلن مشاهده شد. روش تحلیل با دستورالعمل‌های بین‌المللی اعتبارسنجی شد و مقادیر LOD و LOQ به‌ترتیب در بازه‌های 0/0009–0/0176 و 0/0018–0/0582 میکروگرم بر لیتر قرار گرفت.نتیجه‌گیری: غلظت کادمیوم و سرب در تمامی نمونه‌ها در محدوده‌ی مجاز استانداردهای بین‌المللی بود. با این‌حال، پایش مستمر و تولید مطابق استانداردهای ملی برای کاهش ریسک آلودگی غذایی ضروری است.