توزیع درآمد روستایی و اثرات آن بر مهاجرتهای روستا شهری در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، گرایش منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه زابل، ایران.
2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.30495/jae.2023.28532.2271چکیده
مقدمه و هدف: پژوهش حاضر ضمن بررسی نظریههای مهاجرت روستا شهری، با بهکارگیری رهیافت گشتاور تعمیمیافته و با استفاده از دادههای استانی در فاصله سالهای 1395-1385، اثرات توزیع درآمد روستایی بر مهاجرت را مورد بررسی قرار داده است. متغیرهای مورد استفاده در این مطالعه شامل ضریب جینی، نرخ باسوادی، تعداد خانههای بهداشت، مقدار تولید ناخالص داخلی سرانه، ارزشافزوده بخش کشاورزی و متغیر دامی (برای پرداخت نقدی یارانهها) میباشد. مواد و روشها: برای این منظور، از روش گشتاور تعمیم یافته استفاده گردید. برای بررسی وابستگی مقطعی از آزمون استقلال مقطعی پسران (CIPS) و جهت بررسی مانایی از آزمون CADF استفاده گردید. همچنین، جهت بررسی هم انباشتگی، آزمون وسترلوند به کار گرفته شد. یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهد رابطه ضریب جینی و مهاجرت مثبت است، به طوری که با یک درصد افزایش در مقدار ضریب جینی، مهاجرت از روستا به شهر 46/0 درصد افزایش خواهد یافت. همچنین، متغیرهای سرانه تولید ناخالص داخلی، آموزش، سلامت در مناطق روستایی اثر کاهشی بر مقدار مهاجرت داشتهاند. به طوری که با افزایش یک درصدی در مقدار سرانه تولید ناخالص داخلی، نرخ باسوادی و تعداد خانههای بهداشت، به ترتیب شاهد کاهش 13/0، 002/0 ، 05/0 درصدی در مقدار مهاجرت خواهیم بود. رابطه میان ارزشافزوده بخش کشاورزی و مهاجرت مثبت است و به ازای یک درصد افزایش در ارزشافزوده بخش کشاورزی، مقدار مهاجرت روستا شهری 15/0 درصد افزایش خواهد یافت. بحث و نتیجهگیری: به منظور بهبود توزیع درآمد مناطق روستایی، ایجاد ساختار مناسب برای مدیریت هماهنگ توسعه روستایی، بهبود شاخصهای توسعه روستایی، اولویتبندی خدمات روستایی بر اساس شرایط منطقهای، حمایت از گسترش کشاورزی صنعتی و صنایع روستایی برای ایجاد مهاجرت معکوس (از شهر به روستا) ، باید در اولویت قرار گیرد.