تحلیل ریسک مشخصههای خشکسالی کشاورزی تحت شرایط اقلیم فعلی و تغییر اقلیم در اقلیمهای مختلف ایران
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
طبق مطالعات مرکز پیشبینی و تحقیقات اقلیم هدلی HCCPR)) پیشبینی شده است که به دلیل گرمایش جهانی در قرن 21، خشکسالیهای فراگیر و شدید، زندگی میلیونها نفر در سراسر کره زمین را تهدید خواهدکرد. تحقیقات نشان داده است که مساحت تحت تأثیر خشکسالیهای استثنایی در ایران طی قرن بیستم افزایش یافته است. مطالعه حاضر برای پاسخ به این پرسش انجام شده است که در صورت بروز تغییر اقلیم در قرن 21، واکنش اقلیمهای مختلف ایران به رخداد خشکسالی چه خواهد بود؟ بدین منظور، ابتدا متغیرهای بارندگی و میانگین دمای ماهانه اقلیم آینده ایستگاههای منتخب کشور (معرف اقلیمهای مختلف ایران شامل شش ایستگاه بندرانزلی، گرگان، بوشهر، تهران، مشهد و زاهدان) با استفاده از ریزمقیاسنمایی آماری مدل گردش عمومی CGCM3 تحت دو سناریوی A1B و A2 به روش ضریب تغییر (CF) تولید شد. در مرحله بعد، یک شاخص معرف خشکسالی کشاورزی، یعنی شاخص اکتشاف خشکسالی تعدیل شده (مبتنی بر دادههای بارندگی و دما) برای دوره پایه (2000-1971) و دوره آتی 2040-2011 تحت هر دو سناریوی انتشار در ایستگاههای منتخب محاسبه شد. سپس، تحلیل احتمالاتی مشخصههای خشکسالی در دورههای پایه و تغییر اقلیم اجرا و مقایسه شد. نتایج نشان داد که در دوره 2040-2011، احتمال وقوع تداوم و شدت معین خشکسالیها در کلیه ایستگاههای تحت بررسی افزایش مییابد. همچنین، مشخص شد که حساسیت اقلیمهای حدی (فراخشک و بسیار مرطوب) نسبت به پدیده گرمایش جهانی بیشتر از اقلیمهای میانی (خشک، نیمه خشک و مدیترانهای)