فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: افزایش انتشار گازهای گلخانه ای و تغییرات اقلیمی‌در سالیان اخیر به گسترش خشکسالی‌های پیاپی و آسیب پذیری بیش‌تر تولید محصولات کشاورزی منجر شده است. در استان همدان، گرما و خشکی بیش‌تر ناشی از تغییرات اقلیم و انتشار گازهای گلخانه ای موجب تبخیر بیش‌تر آب و افزایش نیاز آبی محصولات شده و  در نتیجه ناپایداری و آسیب پذیری تولید محصولات کشاورزی را افزایش داده است. هدف این مطالعه، بررسی تاثیر متغیرهای انتشار دی اکسید کربن، دما، میانگین بارش، آب مصرفی، تغییرات تکنولوژی و سایر متغیرهای مهم موثر بر تولید گندم به عنوان یکی از محصولات اصلی و استراتژیک استان همدان است، تا از این راه ارتباط متغیرهای مؤثر بر و متأثر از تغییرات اقلیمی با مقدار تولید این محصول برآورد و تجزیه و تحلیل شود. مواد و روش­ها: برای این منظور، یک الگوی اقتصاد سنجی خودتوضیح با وقفه های توزیعی (ARDL)  با استفاده از داده های سری زمانی سال­های  1356 تا 1396 بمنظور بررسی آثار کوتاه مدت و بلندمدت متغیرهای اقلیمی و تکنیکی بر تغییرات تولید گندم در استان همدان، تدوین و برآورد شد. یافته­ها: نتایج نشان داد که هرچند با افزایش سطح انتشار دی اکسید کربن، سطح تولید گندم در استان همدان با کاهش مواجه ‍‎می‌شود، اما این کاهش در دوره مورد بررسی محسوس و معنی دار نبوده است. هم‌چنین، نتایج برآورد الگو حاکی از آن است که متغیر اقلیمی‌تغییرات بارش بر تولید گندم در استان همدان تاثیر گذار بوده، اما متغیرهای تغییرات دمایی و تکنولوژیکی بر تولید گندم استان همدان تاثیر معنی­داری نداشته اند. بحث و نتیجه­گیری: از نتایج بالا می‌توان استناط کرد که اثر منفی انتشار گازهای گلخانه ای بر تولید گندم در استان همدان شروع شده است، باوجود این هنوز این تأثیر منفی بزرگ و معنی دار نیست. هم‌چنین، نتایج  الگوی تصحیح خطا نشان داد که هر نوع شوک منفی برای تولید گندم در کوتاه مدت با استفاده از سطح زیر کشت، کود و مهم‌تر از همه اعتبارات کشاورزی تنظیم شده و تغییرات عوامل آب و اعتبارات کشاورزی در سال های گذشته، باعث تشدید شوک‌های منفی و کاهش اثرات شوک های مثبت شده است.