سنجش آسیب پذیری استانهای ایران از تغییرات اقلیمی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد بخش اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز، ایران.
2 دانشیار بخش اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز، ایران.
doi
10.30495/jae.2023.28683.2280چکیده
مقدمه: تغییر اقلیم و آسیبپذیری ناشی از آن بویژه در کشورهای درحالتوسعه مورد تأکید قرار گرفته است. این پدیده در مورد ایران با توجه به شرایط اقلیمی آن میتواند زمینه آسیبپذیری بیشتری را فرآهم کند. در مورد ایران تنوع بالای استانها و تفاوت در مقدار برخورداری از امکان مقابله با پیامدهای تغییر اقلیم نیازمند ارزیابی بیشتر میباشد. هدف: این مطالعه با هدف سنجش آسیبپذیری استانهای ایران و ارزیابی مقدار آمادگی آنها برای مقابله با آسیبها صورت گرفت. مواد و روشها: سنجش آسیبپذیری از راه محاسبه سه بعد شامل مواجهه، حساسیت و ظرفیت تطبیقی و با استفاده از دو روش وزندهی ساده و فازی انجام شد. برای هر یک از ابعاد، متغیرهای متعددی بکار گرفته شد. همچنین، از تفاضل شاخص آسیبپذیری و شاخص آمادگی، نمره نهایی یا شاخص سازگاری محاسبه شد. برای محاسبه شاخصها از آخرین دادههای موجود استفاده شد. یافتهها: بر اساس یافتهها مشخص شد تمام استانها آسیبپذیر هستند و از نگاه آسیبپذیری تفاوت زیادی میان آنها مشاهده نمیشود، اما از نظر آمادگی تفاوتی بیشتر مشاهده میشود. استانهای بوشهر، چهارمحالوبختیاری و البرز با مقدار شاخص 65/0-55/0 بیشترین آسیبپذیری را نشان دادند و استانهای ایلام، قزوین و اصفهان با مقدار عددی 45/0-35/0 دارای کمترین آسیبپذیری ارزیابی شدند. بر اساس مقادیر بدستآمده از روش فازی، شاخص آمادگی تهران حدود 84/0 بدست آمد در حالیکه این رقم برای سایر استانها کمتر از 45/0 میباشد. همچنین، مقدار نمره نهایی یا شاخص سازگاری برای تهران 65/0 بدست آمد و استانهای سمنان، قزوین و اصفهان با مقدار شاخص 48/0-45/0 در رتبه های بعد قرار گرفتند.