کاربرد مدل هیدرولوژی - اقتصادی در مدیریت یکپارچه منابع آب حوضه آبریز جازموریان غربی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصادکشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشآموخته دکتری گروه اقتصادکشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 دانشیار گروه اقتصادکشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 استاد گروه اقتصادکشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
5 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
doi
10.30495/jae.2023.26653.2214چکیده
مقدمه و هدف: کمبود آب و تقاضای رو به رشد برای آن موجب ایجاد رقابت بر سر استفاده از این ماده گرانبها گردیده است؛ لذا بایستی درباره چگونگی تخصیص آن میان بخشهای مختلف اقتصادی، برنامهریزی صورت گیرد. هدف تخصیص آب میان کاربران مختلف حداکثرسازی فایدههای اجتماعی ناشی از مصرف آب است. مطالعهی حاضر با ارائه یک ساختار هیدرولوژی-اقتصادی در حوضه آبریز جازموریان غربی در پی حداکثرسازی منافع حاصل از استفاده آب در حوضهی مذکور میباشد. مواد و روشها: برای این منظور، تابع هدف منافع مصرف آب در بخش کشاورزی، شرب و زیست محیطی مشروط به قیود هیدرولوژی، کشاورزی و نهادی را حداکثرسازی مینماید. یافته ها: نتایج نشان داد با تغییر در الگوی کشت و تکنولوژی آبیاری، امکان افزایش منفعت در بخش کشاورزی تا 44 درصد منفعت جاری وجود دارد؛ این در حالی است که میزان مصرف آب در این بخش 11 درصد کاهش مییابد. علاوه براین با احتساب بخش زیست محیطی در برنامهریزی یکپارچه مدیریت منابع آب و اختصاص آب به تالاب جازموریان نیز منفعتی معادل 56260 میلیون ریال حاصل میشود. بحث و نتیجه گیری: براساس نتایج در صورت بکارگیری الگوی کشت و استراتژیهای آبیاری پیشنهادی مدل، امکان افزایش سود در کنار کاهش آب مصرفی در بخش کشاورزی وجود دارد که آب صرفهجویی شده میتواند در سایر بخشهای رقیب مورد استفاده قرار گیرد و منافعی ایجاد نماید یا اینکه موجب کاهش مصرف آبهای زیرزمینی گردد که به پایداری منابع آبی کمک مینماید.