اثر شوک‌های ساختاری نرخ ارز حقیقی بر تراز تجاری بخش کشاورزی ایران با استفاده از مدل SVAR

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی (زیرگروه اقتصادکشاورزی)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی (زیرگروه اقتصادکشاورزی)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.30495/jae.2023.23360.2097
چکیده

مقدمه و هدف: با توجه به اهمیت شناسایی ارتباط بین نرخ ارز حقیقی و تراز تجاری در تدوین و اجرای دقیق سیاست‌های تجاری در بخش کشاورزی، در این مطالعه، تأثیر شوک‌های ساختاری نرخ ارز حقیقی بر تراز تجاری بخش کشاورزی ایران مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش­ها: به‌منظور بررسی الگوی سیستماتیک واکنش تراز تجاری به شوک نرخ ارز حقیقی از روش خود رگرسیون برداری ساختاری در دوره زمانی (1395-1371) استفاده شد.. یافته­ها: نتایج حاصل از برآورد مدل نشان می‌دهد که شوک‌های نرخ ارز حقیقی ابتدا و در سال اول باعث بهبود اندک در تراز تجاری بخش کشاورزی می‌شود اما در سال‌ دوم و سوم بعد از بروز شوک، سبب وخیم‌تر شدن تراز تجاری بخش کشاورزی می‌شود. هم‌چنین، اثر شوک نرخ ارز حقیقی از سال ششم به بعد به‌طور کامل تعدیل شده و تراز تجاری بخش کشاورزی به روند تعادلی خود باز می‌گردد. بنابراین شوک‌های ارزی و کاهش ناگهانی ارزش پول ملی، تاثیر چندانی در بهبود تراز تجاری بخش کشاورزی در بلندمدت ندارد. بحث و نتیجه­گیری: پیشنهاد می‌شود برای بهبود تراز تجاری بخش کشاورزی، به‌جای تکیه بر افزایش توان رقابتی ناشی از افزایش نرخ ارز، به سایر متغیرهای اثرگذار نظیر سرمایه‌گذاری و تولید در بخش کشاورزی، انتقال دانش و فناوری و تعدیل محدودیت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی توجه شود.