مقایسه تاثیر پارادوکس درمانی و درمان شناختی-رفتاری بر هیجانات منفی زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن

نویسندگان

1

2 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3

4 دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

اختلال بدشکلی بدن، یک اختلال روان پزشکی است که با اشتغال ذهنی به نقص تصوری در ظاهر فیزیکی یا ادراک تحریف شده از تن انگاره خود و تجربه هیجانات منفی در مورد ظاهر مشخص می شود. هدف پژوهش حاضر، مقایسه تاثیر پارادوکس درمانی و درمان شناختی-رفتاری بر هیجانات منفی زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن بود. روش پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن متقاضی جراحی زیبایی مراجعه کننده به کلینیک های زیبایی شهر تهران در مهر ماه تا آذر ماه سال 1402 بود. از این میان، 45 نفر به روش هدفمند و با در نظر گرفتن ملاک های ورود انتخاب شدند. سپس، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش پارادوکس درمانی و آزمایش درمان شناختی-رفتاری و یک گروه کنترل قرار گرفتند (هر گروه 15 نفر). برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های ارزیابی فراشناخت بدشکلی بدن (ربیعی و همکاران، 2011) و هیجانات منفی (لویباند و لاویباند، 1995) استفاده شد. شرکت کنندگان در جلسات پارادوکس درمانی (8 جلسه) و درمان شناختی-رفتاری (8 جلسه) حضور یافتند. برای تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در نرم افزار SPSS نسخه 22 استفاده شد. یافته ها نشان داد که هر دو درمان تاثیر معناداری بر کاهش افسردگی، اضطراب و استرس داشته اند. تعامل زمان و گروه نیز معنادار بود (01/0 P≤ ) که بیانگر تفاوت الگوی تغییر هیجانات منفی در گروه ها است. نتایج آزمون تعقیبی دانت، کاهش معنادار افسردگی، اضطراب و استرس در هر دو گروه درمانی نسبت به گروه کنترل را تایید کرد (01/0 P≤ )؛ با این تفاوت که پارادوکس درمانی تاثیر قوی تری در کاهش هیجانات منفی نشان داد. با توجه به تاثیر پارادوکس درمانی، پیشنهاد می شود در درمان زنان مبتلا به اختلال بدشکلی بدن، توجه ویژه ای به تکنیک های این روش برای کاهش هیجانات منفی شود.