بررسی تطبیقی مفهوم تدلیس در قراردادهای باز در فقه، حقوق ایران و انگلیس

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق، واحد بین‌الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

4 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/ejs.2024.445724.1717
چکیده

زمینه و هدف: تدلیس در قراردادهای باز از موضوعات مهمی است که نیازمند بحث و بررسی است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی تطبیقی مفهوم تدلیس در قراردادهای باز در فقه، حقوق ایران و انگلیس است. مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد تدلیس در قراردادهای باز به سبب ماهیت این نوع قراردادها، ممکن است مشکلات عدیده‌ای را به دنبال داشته باشد که در سایر قراردادها، پیچیدگی آن را نداشته باشد. در حقوق ایران تعریفی کلی از تدلیس ارائه‌شده است. بر این اساس، تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله می‌شود. در حقوق انگلیس، تدلیس به‌صورت جزئی از نظریه وسیع «اظهار خلاف واقع» مطرح می‌شود. نتیجه: در حقوق انگلیس تدلیس در شرایطی که به صورت توصیف غیرواقعی و در عین حال عمده باشد قراردادهای باز را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این در حالی است که در حقوق ایران ضمن اینکه توصیف، باید خلاف واقع و تاثیرگذار باشد لازم است به قصد فریب نیز مطرح شود تا قراردادهای باز با استناد به تدلیس قابل فسخ باشد.