شناسایی مولفه های هوش مصنوعی در پیاده سازی مدیریت دانش
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس
2 کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشجوی دکتری دانشگاه قم
doi
10.22091/stim.2023.8924.1906چکیده
هدف: مدیریت دانش به مجموعهای از فرایندها گفته میشود که دادهها و اطلاعات سازمان را به دانشی ارزشمند تبدیل مینمایند. برای پیاده-سازی موفقیتآمیز مدیریت دانش در سازمانها عوامل متعددی موثر هستند که هوش مصنوعی یکی از این عوامل میباشد. پژوهش حاضر به منظور شناسایی مؤلفههای هوش مصنوعی در پیادهسازی مدیریت دانش صورت گرفته است.روششناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات جزو تحقیقات کتابخانهای است که از تکنیکهای میدانی نیز استفاده شده است. این پژوهش از نظر روش، جزو پژوهشهای توصیفی – ترکیبی است که از طریق پیمایش دلفی و تحلیل محتوا استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل 40 نفر اساتید رشته علماطلاعات و دانششناسی دانشگاههای دولتی تهران و دانشجویان مقطع دکتری است که از طریق نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آمارههای توصیفی (میانگین و درصد) و همچنین به منظور تحلیل دادههای آماری از نرمافزار spss 25 استفاده شد.یافتهها: یافتههای به دست آمده در پژوهش حاضر نشان داد که مؤلفههای هوش مصنوعی شامل مؤلفه عملکرد هوش مصنوعی که شامل 6 گویه که مهمترین گویه، گویهی تشخیص الگو و بازنشانی الگو برای پاسخگویی به مسائل براساس دانش قبلی؛ مؤلفه امکانات سختافزاری و نرمافزاری شامل 14 گویه که مهمترین گویه، گویههای امکانات برقراری ارتباط و گفتگو برخط (آنلاین) و نرمافزاری نوشتاری؛ مؤلفه نگرش افراد سازمان شامل 6 گویه که مهمترین گویه، گویهی نقش مهم عامل انگیزه در پیشرفت افراد در کار با رایانه؛ مؤلفه سنجش میزان مهارت افراد سازمان شامل 13 گویه که مهمترین گویه، آشنایی با نرمافزارهای آفیس؛ مؤلفه عوامل اقتصادی دارای 7 گویه که مترنی آن گویهی هزینه تجهیز سازمان به سختافزارها ، مؤلفه عوامل فرهنگی شامل 6 گویه که مهمترین گویه، اعتماد؛ مؤلفه فناوری اطلاعات شامل 7 گویه که مهمترین گویهها ، امنیت و بهینهسازی و گویه خودکارسازی فرآیندها؛ مؤلفه محتوای دانشی شامل 2 گویه که مهمترین گویههای دانشهای آشکار و نهان؛ مؤلفه زیرساخت سازمانیشامل 7 گویه که مهمترین گویه، پهنای باند متناسب با شبکه؛ مؤلفه دستورالعمل و بخشنامهها دارای 2 گویه که مهمترین آن، گویه بخشنامههای مبنی بر هوشمندسازی سازمان؛ مؤلفه سیستمهای یکپارچه که شامل 3 گویه و مهمترین گویه، گویه همکاری و تعامل علمی و آموزشی با سایر سازمانهای هوشمند؛ مؤلفه فرآیندهای مدیریتی و مدیران ارشد شامل 6 گویه که مهمترین آنها، گویه های تنظیم اولویتهای استراتژیک برای مدیریت دانش، ایجاد یک مخزن دانش، و مدیریت نوآوری؛ مؤلفه مزایا و کاربردهای هوش مصنوعی شامل 13 گویه که مهمترین گویهها، گویههای تسهیل به اشتراکگذاری و بازیابی دانش، سهولت انتقال دانش؛ مؤلفه پردازش تصویر شامل 3 گویه که مهمترین ان نویسهخوان نوری؛ مؤلفه پردازش متن شامل 15 گویه که مهمترین انها، گویههای استخراج کلمات کلیدی و گروهبندی متون مشابه؛ مؤلفه پردازش گفتار شامل 3 گویه و مهمترین گویه گدیهی مترجمهای صوتی؛ و در نهایت مؤلفه اهداف به کارگیری هوش مصنوعی که شامل 13 گویه و مهمترین گویهها گویههای انتقال مهارتها و دانش کارکنان زبده و اندیشمند به سیستمهای خبره و ارتقا تواناییها و قابلیتهای فردی و تربیت نیروی انسانی متفکر از نظر خبرگان (اعضای پنل دلفی) شناسایی شدند.نتیجه گیری: نتایج به دست آمده در این پژوهش نشانگر آن است که به کارگیری هوش مصنوعی در پیادهسازی مدیریت دانش میتواند نقش موثری را داشته باشد و همچنین هوش مصنوعی باعث تسهیل امر اشتراک و انتقال دانش و همچنین تسریع فرایند بازیابی میشود. با تمرکز بر این مؤلفههای شناسایی شده هوش مصنوعی و به کارگیری و تمرکز بر آنها میتوان در پیشروی و پیادهسازی موفق مدیریت دانش در سازمانها اقدام کرد.