بررسی میزان پاسخگویی به نیازهای عاطفی و اجتماعی دانش‌آموزان در کتاب هدیه‌های آسمانی دوره ابتدایی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، اراک، ایران

2 دانشجوی کارشناسی، رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، اراک، ایران

doi
10.22034/riet.2022.10458.1085
چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتاب‌های درسی هدیه‌های آسمانی دوره ابتدایی از منظر توجه به مولفه‌های نیازهای اجتماعی و عاطفی است. روش پژوهش تحلیل محتوای توصیفی کیفی بوده و پنج کتاب هدیه‌های آسمانی پایه دوم، سوم، چهارم، پنجم و ششم ابتدایی سال تحصیلی1399-1400 مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش از نمونه‌گیری صرف‌نظر شده و تمامی جملات، تصاویر، فعالیت‌ها و پرسش‌های کتاب‌ها بررسی شد. ابزار مورد استفاده نیز چک‌لیست محقق ساخته برای تحلیل محتوا، براساس مولفه‌های انتخابی بوده و شامل دو مولفه اصلی و 24 مولفه فرعی است. نتایج نشان داد، از میان 24 مولفه مورد بررسی، مولفه نیازهای اجتماعی بیشترین میزان فراوانی را در هر 5 کتاب مورد بررسی به خود اختصاص داده است. بیشترین فراوانی برای مولفه دعوت به دین، پرورش روحیه امر به معروف و نهی از منکر، دستگیری و مهربانی می‌باشد. کم‌ترین میزان توجه در میان مولفه‌های نیازهای عاطفی و اجتماعی مربوط به مولفه‌های‌ توجه به مسئله یأس و ناامیدی، تبیین استقلال، پرورش روحیه صبر و بردباری، تبیین آزادی و انتخاب، تبیین عدالت، پرورش روحیه احترام به قانون، پرورش روحیه تعاون و همکاری بوده است. متاسفانه این مولفه‌ها در هیچ یک از سه بخش متن، تصویر و پرسش‌ها جایگاه مناسبی ندارند. مولفه پرورش روحیه صبر و بردباری در کتب مورد بررسی، در هر سه بخش متن، تصاویر و فعالیت‌ها، صفر گزارش شد. همچنین در میان مولفه‌های نیازهای اجتماعی، بیشترین فراوانی مربوط به مولفه دعوت به دین، پرورش روحیه امر به معروف و نهی از منکر، دستگیری و مهربانی بوده است.