بررسی رابطه طینت و ژنتیک با تربیت‌پذیری از دیدگاه علم اثبات‌گرا و اندیشمندان اسلامی

نویسندگان

1 استادیار، گروه الهیات، پردیس شهید هاشمی‌نژاد، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران.

doi
10.22034/riet.2022.9016.1090
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی و تحلیل حد و کیفیت تاثیر طینت و ژن در رفتار آدمی و امکان تغییرپذیری در روند تعلیم و تربیت است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج حاکی از آن است که آنچه که از آیات و روایات با مضمون به ظاهر جبرگرایانه با نام «طینت بد و یا خوب» آمده، هیچ منافاتی با اختیار انسان در تغییر و تحول فکری و رفتاری ندارد. انسان‌ها می‌توانند با آسیب‌های طینتی و ژنتیکی که از والدین خود به ارث برده‌اند، با قرار گرفتن در شرایط خوب و مناسب آن آسیب‌ها را از وجود خود پاک کنند و یا آنها را با غلبه خوبی و نیکی غیر فعال نمایند. اختیار در وجود آدمی امری بدیهی و تربیت‌پذیری و تغییر در عالم حوادث و تغییرات ممکن و اجتناب‌ناپذیر است. اگر جبر طینتی و ژنتیکی بر بشر حاکم می‌بود، مدح و ذم و مواخذه و پاداش و عقاب هم بی‌معنا می‌شد که این خلاف بداهت است.