کاربرد مولفههای مدیریت زمان در روزآمدسازی اطلاعات و برنامهریزی حرفهای متخصصان علم اطلاعات
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی؛ اداره کل کتابخانههای عمومی استان کرمان، کرمان، ایران.
2 استادیار، پژوهشکده علمسنجی و تحلیل اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران
doi
10.22091/stim.2021.7220.1626چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی مدیریت زمان در روزآمدی اطلاعات و برنامهریزی حرفهای متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی در کتابخانههای عمومی استان کرمان است. روش: روش این پژوهش پیمایشی و از نوع مطالعه کاربردی بود. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان کتابخانههای عمومی استان کرمان به تعداد 82 نفر میباشد. حجم نمونه براساس جدول مورگان 68 نفر برآورد شده و روش نمونهگیری تصادفی طبقهای بود. جامعه مورد مطالعه برحسب شهرستان مشخص گردید و سپس از هر یک، نمونه تصادفی به نسبت تعداد افراد جامعه انتخاب شد. برای جمعآوری دادهها از 2 پرسشنامه محققساخته شامل مدیریت زمان و روزآمدسازی اطلاعات استفاده شده است. پرسشنامه مدیریت زمان شامل 40 پرسش دربارۀ روشهای پایش و کنترل وقت در انجام فعالیتهای حرفهای بود. پرسشنامه روزآمدی اطلاعات نیز شامل 15 پرسش در خصوص استفادۀ روزآمد از منابع اطلاعاتی، وبگاهها، رسانهها، پایگاهها و دسترسی به اطلاعات تخصصی طراحی شد. برای محاسبه روایی ابزار اندازهگیری از روش اعتبار صوری استفاده شده است. پایایی پرسشنامهها نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت. ضریب مورد نظر برای پرسشنامههای مدیریت زمان و روزآمدسازی اطلاعات به ترتیب 845/0 و 948/0 تعیین شد که بیانگر پایایی بالای ابزار سنجش است. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار اس.پی.اس.پی. انجام شد و از آمارههای توصیفی شامل میانگینو انحراف معیار و نیز استنباطی شامل: ضریب همبستگی پیرسون- اسپیرمن و نیز مدل رگرسیون چند متغیره استفادهشده است. یافتهها: نتایج نشان داد که ضرایب همبستگی آزمون پیرسون و اسپیرمن بین دو متغیر مدیریت زمان و روزآمدسازی اطلاعات به ترتیب برابر 412/0 و 318/0 است. در نتیجه بین مدیریت زمان کارکنان و روزآمدسازی اطلاعات در کتابخانههای عمومی استان کرمان رابطه مستقیم و معنیداری وجود دارد. با توجه به اینکه مقدار R2adj (تعدیل شده R2)، برابر با 174/0 میباشد، لذا، امتیاز نمره واریانس، روزآمدسازی اطلاعات را تایید میکند. بر این اساس، بین هدفگذاری، اولویتبندی اهداف و فعالیتها، برنامهریزی عملیات، تفویض اختیار، مدیریت ارتباطات و مدیریت جلسات کارکنان و روزآمدسازی اطلاعات رابطه خطی معنیداری وجود دارد. ضریب همبستگی چندگانه 498/0=r میباشد که نشاندهندۀ میزان روابط هدفگذاری، اولویتبندی اهداف و فعالیتها، برنامهریزی عملیات، تفویض اختیار، مدیریت ارتباطات و مدیریت جلسات کارکنان و روزآمدسازی اطلاعات است و با توجه به اینکه سطح معنیداری برابر 006/0 و کوچکتر از سطح05/0= α است، بنابراین، این رابطه معنیدار است. با توجه به اینکه مقدار R2adj (تعدیل شده R2)، برابر با 174/0 میباشد، پس، امتیاز نمره واریانس، روزآمدسازی اطلاعات را تایید میکند. نتیجهگیری: نتایج تحقیق نشان داد مدیریت زمان کارکنان و روزآمدسازی اطلاعات در کتابخانههای عمومی استان کرمان رابطه مستقیمی دارند؛ یعنی هرچه توانایی کارکنان در مدیریت زمان بیشتر باشد، توانایی آنها در روزآمدسازی اطلاعات و افزایش کیفیت کارهای تخصصی بیشتر میشود. علاوهبر آن، ارتباط تنگاتنگی میان برنامهریزی عملیات توسط کارکنان و روزآمدسازی اطلاعات وجود دارد؛ یعنی هرچه کارکنان به صورت عملیاتی و عینی برای رسیدگی به امور، برنامهریزی داشته باشند، بهتر میتوانند اطلاعات خود را در زمینههای تخصصی و عمومی روزآمدتر کنند. سازماندهی قدرتمند شامل تفویض اختیار و فضای کاری مناسب برای داشتن مدیریت زمان موثر جهت مدیران بسیار مهم است و شایسته است تا تمرکز مدیران بر فعالیتهای سودمند باشد. بنابراین، پیشنهاد میشود کارکنان کتابخانهها اهداف خود را مطابق با اهمیتشان اولویتبندی کنند؛ زمان مشخصی برای برنامهریزی و روزآمد کردن اطلاعات خود اختصاص دهند؛ اهداف کوتاهمدت و بلندمدت شغلی تهیه کنند؛ اهداف سازمانی را درجهبندی نمایند؛ جلسات را در زمان مناسب برگزار کنند؛ شروع و اتمام کار را مشخص کنند؛ روش انجام کار را مشخص کرده و برنامه مطالعات تخصصی داشته باشند.