علمسنجی و تجزیهوتحلیل روند پژوهشها در حوزه انقلاب صنعتی چهارم و کیفیت0/4
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 استاد، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22091/stim.2022.7738.1707چکیده
هدف: پژوهش حاضر درصدد بررسی تغییرات صورت گرفته در انقلاب صنعتی چهارم، و در بخش تخصصیتر کیفیت 0/4، در سطح جهان و سازمانها است. در واقع میتوان گفت در این پژوهش، پژوهشگران به دنبال بررسی این موضوع هستند که فناوریهای هوشمند چه تاثیری در سطح جامعه و محصولات داشته و کشورهای پیشرفته و در حال پیشرفت چگونه به سمت هوشمندسازی حرکت کردهاند. همچنین چه کشورهایی در چه زمینههایی با یکدیگر همکاری داشته و پژوهشگران و صنعتگران در کشورهای توسعهیافته تا چه اندازه توانستهاند با کمک فناوریهای هوشمند، سطح خود را ارتقاء دهند.روش: در این پژوهش از روش علمسنجی برای دستیابی به اهداف و پاسخ به سوالات پژوهش استفاده شده است. در این راستا، ابتدا دادههای مورد نیاز (مقلات، کتابها، دستنوشتهها، مقالات در حال چاپ، مقالات کنفرانسی و...) از پایگاه وب آو ساینس، بین سالهای 2012 تا 2020، در حوزه صنعت0/4، فناوریهای هوشمند، کیفیت 0/4 و مفاهیم مرتبط استخراج شد. تعداد این پژوهشها 4926 مورد بود. جهت تحلیل دادهها از نرمافزار سایت اسپیس استفاده شد. در این نرمافزار گرهها نشاندهنده نام نویسنده، مجله، کشور، کلمات کلیدی و... است و پیوندها استناد یا همبستگی بین گرهها را نشان میدهد. خروجی موردنظر از این نرمافزار، بهصورت شکلها و جدولها ارائه گردید.یافتهها: اگرچه کشورهای آلمان و آمریکا، اولین کشورهایی بودند که درپی هوشمندسازی و استفاده از فناوریهای هوشمند در سیستمهای تولیدی و کلیه بخشهای کشور خود هستند، اما هماکنون بسیاری از کشورهای در حال توسعه مانند هند، این فناوریها را بیشتر مورد استفاده قرار دادهاند. انتظار میرود در آیندهای نزدیک این کشور بتواند خود را از نظر پیشرفت تکنولوژی در سطح بالایی قرار دهد. از سوی دیگر، با توجه به بررسی موضوعات داغ، در سالهای اخیر توجه بیشتر پژوهشگران به سمت استفاده از تکنولوژیهای هوشمند در کاهش آلودگی محیطزیست از طریق کاهش استفاده از منابع طبیعی بوده است که این امر نشاندهنده توجه جهان به مسائل محیطزیستی است. همچنین یافتههای پژوهش نشان میدهد، که در سالهای اخیر، تولید به سمت هوشمند شدن حرکت کرده است و کنترل کیفیت باید اتوماتیک و با کمک رباتها انجام شود، این امر باید در سطحی گسترش یابد که بتوان تمامی بخشهای سازمان را با کمک فناوریهای هوشمند، بهبود بخشید، که دستیابی به این امر منجر به کیفیت هوشمند یا کیفیت 0/4 میشود.نتیجهگیری: با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، درپی تحولات صورت گرفته در انقلاب صنعتی چهارم، فناوریها به طور کلی دستخوش تغییر شدند و فناوریهایی مانند سیستمهای سایبر- فیزیکال، چاپ سه بُعدی، بلاکچین، دادههای بزرگ و... فرایندهای تولید و ارائه خدمات را متحول ساختهاند. همچنین در سالهای اخیر بسیاری از سازمانها در کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته سعی کردهاند مفاهیم کیفیت0/4 را در بخشهای مختلفی مانند رهبری، فرهنگ، تدوین استراتژی و... بکار گیرند و از فناوریهای هوشمند، جهت کنترل کیفیت هوشمند سازمان استفاده نمایند. بنابراین، میتوان افق دید پژوهشهای آتی در حوزه صنعت0/4 و کیفیت0/4 را ورود به مباحثی مانند رهبری دیجیتال، فرهنگ دیجیتال، ساختار سازمانی دیجیتال و... در نظر گرفت.