تربیت سیاسی فطرت‌محور در اندیشه آیت‌الله شهید بهشتی

نویسندگان

1 دکتری علوم سیاسی، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران

doi
10.22034/riet.2021.9102.1054
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی مبانی و اصول تربیت سیاسی در اندیشه آیت‌الله شهید بهشتی است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که گرچه در راهبرد تربیتی آیت‌الله بهشتی، تربیت انسان و جامعه، مقوله‌ای صعب محسوب می‌شود، با این حال انسان همواره نیازمند تربیت و اکتساب مولفه‌های تربیت سیاسی در مواجهه مطلوب با نظام سیاسی حاکم می‌باشد. در این منظر، جایگاه اولی و اصیل از آنِ الگوهای بسترساز است، نه قالب‌ساز. به عبارت دیگر، شهید بهشتی معتقد است تربیت انسان توأم با فرایند آموزش تدریجی، نضج و تعالی می‌یابد و ادراکات قالبی از تربیت، ناتوان از پرورش متربیان اسلامی است. پذیرش چنین الگویی از تربیت سیاسی، مبتنی بر مبانی و اصول خاصی می‌باشد که می‌توان به انگاره‌های آن در نظریات اجتماعی- سیاسی شهید بهشتی دست یافت. در سازه تربیت سیاسی شهید بهشتی، انسان، موجودی محق و مکلف، به شمار رفته که غایت وی، وصول به حیات ایمانی در دنیا و سعادت اخروی می‌باشد. در این رویکرد، تربیت سیاسی اسلامی برخلاف الگوهای غربی، با نظر به ابعاد درونی و بیرونی انسان، سه حوزه بینش، نگرش و مهارت‌های سیاسی شهروندان جامعه اسلامی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.