مدیریت انتخاب پایگاههای اطلاعاتی در کتابخانههای دانشگاهی با مشارکت کاربران
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 استاد دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 دانشیار، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22091/stim.2021.7120.1612چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، ارائه مدل عوامل تاثیرگذار بر استفاده از پایگاههای اطلاعاتی در بین کاربران دانشگاهی است. شناسایی عواملی که منجر به پذیرش و استفاده از پایگاههای اطلاعاتی توسط کاربران دانشگاهی میشود، به مدیران و تصمیمگیرندگان کتابخانههای دانشگاهی در هنگام انتخاب پایگاههای اطلاعاتی کمک میکند. روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان تحصیلات تکمیلی استفادهکننده از پایگاههای اطلاعاتی در رشتههای مختلف دانشگاه یزد تشکیل دادند. نمونه مورد مطالعه براساس فرمول کوکران مشتمل بر 319 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه یزد بودند. از پرسشنامه محققساخته جهت گردآوری دادهها استفاده شد و روایی آن با استفاده از تحلیل عامل تاییدی روش استخراج مولفه اصلی و چرخش واریماکس، مورد سنجش قرار گرفت. روشهای مدلسازی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر و نرمافزارهای اموس 24 و اس.پی.اس.اس. 26 برای آزمون فرضیهها بکار گرفته شد. یافتهها: نتایج پژوهش در زمینه بررسی تاثیر عوامل مختلف بر استفاده از پایگاههای اطلاعاتی توسط کاربران دانشگاه یزد نشان داد که میزان منفعتی که فرد معتقد است، با استفاده از یک پایگاه اطلاعاتی در عملکرد شغلی خود به آن نائل میآید، اثر مثبتی بر استفاده از آن دارد. یافتهها نشان داد که عامل نگرش شکل گرفته در کاربران دانشگاهی با اثر کلی (255/0)، تأثیر مستقیمی بر تصمیم به استفاده از پایگاههای اطلاعاتی توسط آنان دارد. با توجه به اینکه نگرش یک حالت درونى است، که آمادگى براى عمل ایجاد میکند، اینگونه استنباط میشود که نگرش شکل گرفته در کاربران، نسبت به تصمیم به استفاده از پایگاههای اطلاعاتی، عاملی برای پذیرش پایگاههای اطلاعاتی است. به عبارت دیگر، نتایج و پیامدهایی که کاربران در هنگام استفاده از پایگاهها، مثبت ارزیابی میکنند، موجب افزایش تمایل آنان نسبت به استفاده از آن میشود. به عبارت دیگر، عوامل سودمندی و نگرش به ترتیب با کسب ضرایب (420/0 و 255/0) رابطه معنیدار و مثبتی با استفاده از پایگاههای اطلاعاتی توسط کاربران دانشگاهی داشتهاند. متغیرهای سودمندی استفاده (516/0=β) و سهولت استفاده (202/0=β) به ترتیب بیشترین و کمترین میزان تاثیر را در پذیرش پایگاههای اطلاعاتی داشتند. نتیجهگیری: هنگام انتخاب پایگاههای اطلاعاتی مناسب برای دانشگاهها، باید به عواملی همچون کارایی، سهولت استفاده و نگرش کاربران توجه شود. توجه به این عوامل، در ارتقاء ایجاد شرایط لازم برای بهبود بهرهوری از پایگاهها و افزایش هزینه سودمندی آنها در کتابخانههای دانشگاهی تاثیرگذار است.