طراحی و تبیین معیارهای نقشه ملی جغرافیای نوستالژی براساس مدیریت اطلاعات شبکههای اجتماعی با رویکرد کیفی
نویسندگان
1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22091/stim.2022.8153.1781چکیده
هدف: خاطرات نوستالژیک در شبکههای اجتماعی، با یادآوری اینکه زندگی همیشه هم دشوار نبوده است، حس ثبات و توانایی گذر از دشواریها را به انسان القاء مینماید. هدف تحقیق حاضر طراحی و تبیین معیارهای نقشه جغرافیای نوستالژی براساس مدیریت اطلاعات شبکههای اجتماعی با رویکرد کیفی، براساس سازههای مشخصههای شبکههای اجتماعی برای نوستالژی دیجیتال، عناصر بازیابی اطلاعات گذشته برای یادآوری خاطرات، ویژگیهای فردی کاربران شبکههای اجتماعی، طبقهبندی محوری تجربه نوستالژیک و نوستالژی براساس موقعیت جغرافیایی کاربر است.روش: روش تحقیق، تحلیل کیفی براساس تحلیل محتوا و با بهرهگیری از نرمافزار مکس.کیو.دی.ای. است. تحلیل محتوا در اینجا، روشی برای برداشت و درک مناسب از اطلاعات ظاهراً نامرتبط و مشاهده نظاممند اشخاص، تعاملات و موقعیتها است. جامعه مورد مطالعه این تحقیق شامل سه گروه است:گروه اول، اساتید دانشگاهی صاحبنظر در حوزه مورد بررسی (خبرگان آکادمیک)،گروه دوم، متخصصان شاغل در کسبوکارهای فعال در حوزه بازاریابی مبتنی بر شبکههای اجتماعی (خبرگان صنعت)، وگروه سوم، کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی اینستاگرام، فیسبوک و توییتر (ذینفعان مردمی).روش نمونهگیری در این تحقیق، تکنیک گلوله برفی است. جهت اجرای بخش کیفی پژوهش، نظرات 15 نفر از خبرگان، در قالب مصاحبه، در فاصله زمانی بهار 1400 گردآوری شد.یافتهها: براساس نتایج حاصل از این پژوهش، معیارهای نقشه ملی جغرافیای نوستالژی براساس مدیریت اطلاعات شبکههای اجتماعی عبارتند از: مشخصههای شبکههای اجتماعی برای نوستالژی دیجیتال، عناصر بازیابی اطلاعات گذشته برای یادآوری خاطرات، ویژگیهای فردی کاربران شبکههای اجتماعی، و نوستالژی براساس موقعیت جغرافیایی کاربر و طبقهبندی محوری تجربه نوستالژیک. مهمترین یافته پژوهش حاضر تعداد به اشتراکگذاری محتوای نوستالژی، با بیشترین فراوانی در مشخصههای شبکههای اجتماعی برای نوستالژی دیجیتال؛ بازیابی اطلاعات گذشته براساس تکرار، دارای بیشترین فراوانی در عناصر بازیابی اطلاعات گذشته برای یادآوری خاطرات؛ و عامل سن کاربر دارای بیشترین فراوانی در ویژگیهای فردی کاربران شبکههای اجتماعی، تعیین شدند.نتیجهگیری: با توجه به محتوای نوستالژیک در شبکههای اجتماعی، میتوان گفت که جغرافیای نوستالژی، یکی از مباحث اصلی حوزه جامعهشناسی و شناخت علایق و عادات مردم است. مفهوم جغرافیای نوستالژی تأثیرات مهمی بر رفتار و دانش عاطفی و تجربی انسان داشته و بسیاری از پژوهشگران علوم بر این باورند که این مفهوم در الگوهای شناختشناسی جوامع نیز تأثیرهای غیرقابل اغماضی دارد. بسیاری از احساسهای بشری که در قالب مفاهیمی چون دلتنگی، نوستالژی و دلتنگ شدن بر انسان عارض میشود، با مفهوم جغرافیای نوستالژی و هویت جغرافیایی رابطۀ خاصی دارد. اینکه هویت جغرافیایی چگونه میتواند در این عرصهها رفتار و احساسهای بشری را کنترل کند، از نتایج اصلی اجرای این تحقیق است. در نهایت، یکی از بحثهای اصلی در این تحقیق، تقسیمبندی نوستالژیا در جامعه کاربران ایرانی است، که در قالب نسلهای فرهنگی ایران تدوین شده است.