فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راه­های جلوگیری از اتلاف منابع آب در بخش کشاورزی، کاربرد مصالح مناسب در پوشش کانال­های آبیاری برای جلوگیری از تلفات نشت و افزایش راندمان انتقال و توزیع در آنها است. انواع پوشش­ کانال­ها بسته به مشخصات فنی و میزان تأثیر پذیری آنها از نیروهای مخرب بیرونی، دوام و میزان نشت متفاوتی دارند. باید در مناطق مختلف پوشش­های اجرا شده ارزیابی شود و پوشش بهینه‌ای برای کنترل تلفات در نظر گرفته شود. در استان همدان با اقلیم نیمه خشک سرد، 40% پوشش کانال­های آبیاری از نوع سنگ و ملات می­باشد. در این پژوهش، میزان نشت آب از این کانال­ها مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای این منظور ابتدا 6 مورد از این کانال­ها به طول 15.25 کیلومتر انتخاب، مشخصات فنی آن­ها تعیین و  مقادیر نشت آب به روش حجم ورودی- خروجی اندازه­گیری شد. براساس نتایج مقدار نشت آب از کانال­های انتخابی بین 0.24 تا 0.65 و بطور متوسط 0.34 مترمکعب در متر مربع در روز معادل 20% تلفات از پوشش بتنی منطقه تعیین گردید. با کاربرد این نوع پوشش به جای بتن سالانه 4/6 میلیون متر مکعب در کل استان معادل 20% حجم سد اکباتان از تلفات آب منطقه کاسته شده و می‌توان برای استفاده بهینه برنامه‌ریزی کرد.