اولویتبندی پژوهشهای بهنژادی در شرایط ریسک در پهنه دشت ساحلی خزری (مطالعه موردی استان گلستان)
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی(تات)- گرگان- ایران.
2 استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران- تهران- ایران.
doi
10.30495/jae.2022.23549.2103چکیده
مقدمه و هدف نظامهای ملی تحقیقات کشاورزی کشورهای رو به توسعه در دهههای اخیر با محدودیت منابع رویارو بوده و قادر به تامین مالی همه نیازهای پژوهشی بخش کشاورزی نمیباشند. در چنین فضایی ضرورت مصرف بهینه منابع مالی محدود از راه اولویتبندی نیازهای پژوهشی به عنوان مهمترین راهکار مواجه با چالش محدودیت منابع مالی مطرح میشود. لذا، این پژوهش بمنظور اولویتبندی پژوهشهای بهنژادی زراعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان واقع در پهنه کشاورزی- اقلیمی دشت ساحلی خزری انجام شده است. مواد و روشها: برای انجام این تحقیق از رهیافت ترکیبی تحلیل مازاد اقتصادی، الگوی برنامهریزی کارای مطلوبیت و شبیهسازی عددی استفاده شد. یافتهها: بر اساس نتایج، تحقیقات بهنژادی گندم آبی، پنبه، گندم دیم، سویا، جو آبی، برنج، کلزای آبی، جو دیم، سیبزمینی، کلزای دیم، نخود دیم، ذرت، گندم دوروم و آفتابگردان از نظر اولویت تخصیص بودجه و شایستگی اجرا به ترتیب در رتبههای نخست تا چهاردهم قرار دارند. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که با اعمال سناریوهای سیاستی گوناگون میتوان ترکیبات متفاوتی از تخصیص بودجه بین پژوهشهای بهنژادی استان گلستان ارائه نمود که نسبت به سبد بهینه اولیه تحقیقات از منافع بیشتری برخوردار باشند. بحث و نتیجهگیری: با توجه به یافتههای پژوهش پیشنهاد شد که اولویتبندی در بررسی و تصویب پروژههای پژوهشی کشاورزی بویژه پژوهشهای بهنژادی مدنظر قرار گیرد و با توجه به تغییرات ترجیحات نظام ملی تحقیقات کشاورزی در گستره زمان، اولویتبندی در مقاطع زمانی پنج ساله انجام شود تا در تخصیص منابع محدود میان گزینههای پژوهشی بازنگری شود.