ارزیابی ریسکهای مهارتهای تخصصی نیروی انسانی کتابخانههای دیجیتالی دانشگاههای دولتی شهر تهران براساس استاندارد ایزو 31000
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22091/stim.2020.6268.1483چکیده
هدف: ارزیابی ریسک براساس استاندارد 31000، فرآیندی سیستماتیک و منطقی است که شامل شناسایی، تجزیه و تحلیل و سنجش است. فرایند شناسایی ریسکها شامل تعیین نوع و منبع ریسکهای بالقوه است. تحلیل ریسکها شامل تعیین سطح تخمینی ریسکها برحسب شاخصهایی نظیر احتمال و پیامدهای بالقوه وقوع ریسک است. سنجش شامل مقایسه سطوح تخمینی ریسکها با توجه به معیارهای تحلیل و نهایتاً رتبهبندی ریسکها است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی (شناسایی، تحلیل و سنجش) ریسکهای مهارتهای تخصصی نیروی انسانی کتابخانه دیجیتالی کتابخانههای دیجیتالی براساس استاندارد ایزو 31000 است.روش: پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت از نوع کاربردی بوده و روش اجرای آن پیمایشی- تحلیلی است و با فنون آنتروپی شانون برای وزندهی ریسکها و تاپسیس فازی برای رتبهبندی ریسکها انجام شده است.در ابتدا جهت شناسایی ریسکها با مطالعه و بررسی منابع و پژوهشهای مرتبط، با اهمیتترین ریسکها شناسایی شدند که به طراحی پرسشنامهای با 38 گویه انجامید. جامعه آماری پژوهش شامل 15 دانشگاه دولتی دارای کتابخانه دیجیتالی فعال در شهر تهران بود. روایی محتوایی و پایایی براساس آزمون آلفای کرونباخ 955/0 بدست آمد. تجزیه و تحلیل و سنجش ریسکها با مقایسه فاصله هر یک از ریسکها از گزینه ایدهآل مثبت و منفی و اولویتبندی ریسکها با استفاده از فنون ذکر شده انجام شد.یافتهها: براساس نتایج بدست آمده 18 ریسک مهارت تخصصی شناسایی شد. ریسک برخورداری از دانش لازم در رابطه با زبانها و ابزارهای وب معنایی با کمترین مقدار فاصله از ایدهآل مثبت (0/0103) و بیشترین مقدار فاصله از ایدهآل منفی (1043/0)، با بیشترین ضریب نزدیکی 9103/0 دارای بیشترین اهمیت و دارای بیشترین نزدیکی به گزینه ایده آل است و در رتبه نخست قرار دارد. ریسک توانایی کارکنان در ارائه خدمات مرجع دیجیتالی با کمترین مقدار فاصله از ایدهآل منفی (0/0114) و بیشترین فاصله از ایدهآل مثبت با مقدار (0/1043)، با کمترین ضریب نزدیکی (0/0982)، در رتبه 18 ریسکها قرار دارد؛ یعنی بیشترین فاصله را از گزینه ایدهآل مثبت داشته و دارای کمترین اهمیت است.نتیجهگیری: از میان 18 ریسک مهارتهای تخصصی نیروی انسانی کتابخانههای دیجیتالی شناسایی شده، ریسک برخورداری از دانش لازم در رابطه با زبانها و ابزارهای وب معنایی، در اولویت اول ریسکها قرار دارد. این نکته نشان میدهد که نیروی انسانی کتابخانههای دیجیتالی دانشگاهی از نظر دانش روز و فناوریهای نوین اطلاعاتی، وب معنایی که زیربنای آنتولوژیها و دادههای پیوندی و... است، در وضعیت مطلوبی نیستند.