شأن و جایگاه ملی و محلی نمایندگان مجلس شورای اسلامی در اندیشه امام خمینی رحمه‌الله علیه

نویسندگان

1 دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده علوم سیاسی، تهران، ایران.

2 جامعه‌شناسی سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران

doi
چکیده

در اصل هشتاد و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است که هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است، چنین تعریفی اقتضای توجه نمایندگان به منافع ملی را دارد. اما با گذشت سال‌ها و پدید آمدن مسائل گوناگون در سطح ملی و حوزه‌های انتخابیه که بعضاً حاکی از تزاحمات و تعارضات منافع ملی و محلی بود، این شبهه و سؤال در ذهن نخبگان سیاسی به وجود آمد که اساساً شأن و جایگاه نهاد و نماینده مجلس شورای اسلامی دارای چه کیفیتی است و در موضوعات مختلف، نماینده بایستی چه موضعی را اتخاذ نماید. این مسئله به‌ویژه با گره‌خوردن منافع نامزدهای انتخاباتی مجلس شورای اسلامی با طرح‌ها و مصوبات محلی و منطقه‌ای که تأثیر زیادی بر رأی‌آوری ایشان دارد، پیچیدگی بیشتری نیز می‌یابد. ازاین‌رو لازم است که اندیشه‌های معمار کبیر انقلاب اسلامی در خصوص برداشت از نمایندگی مجلس مورد بررسی قرار گیرد تا بایسته‌های نمایندگی مجلس تعیین گردد. براین‌اساس سؤال اصلی در پژوهش حاضر آن است که «شأن و جایگاه ملی و محلی نمایندگان مجلس شورای اسلامی در اندیشه امام خمینی (ره) دارای چه کیفیتی است؟»، از همین رو برای جمع‌آوری داده از روش اسنادی - کتابخانه‌ای و برای تحلیل، روش کیفی تحلیل مضمون انتخاب شده است. نهایتاً آنکه 50 مضمون پایه ذیل چهار مضمون فراگیر (توصیه به مردم در انتخاب نماینده ملی، جایگاه ملی مجلس، وظایف نمایندگان ملی مجلس و ویژگی‌های یک مجلس ملی) که خود ذیل مضمون عالی «مجلس شورای اسلامی، یک مجلس ملی است» قرار داشتند، استخراج و صورت‌بندی شد.