بررسی وجود رفتار عقلایی و آزمون تغییر ترجیحات مصرفکنندگان سبد غلات در خانوارهای شهری در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران
doi
10.30495/jae.2022.21811.2038چکیده
مقدمه و هدف: رفتار عقلایی مصرفکننده اولین و اساسیترین پیش فرض ارائه و بسط تئوریهای اقتصادی در زمینه رفتار مصرفکننده است. مطالعات مربوط به تقاضا زمانی صحیح و قابل استناد خواهد بود که مدل تقاضا و مطلوبیت مبنا قرار گرفته، تقریب خوبی از تابع مطلوبیت و تقاضای حقیقی باشد و این فرضی غیر قابل آزمون است، لذا باید صحت فرضیه رفتار عقلایی ثابت شود و تنها آزمون برای انجام آن کاربرد اصول ترجیحات آشکار شده است. هدف مطالعه حاضر نیز بررسی فرضیه وجود رفتار عقلایی و آزمون تغییر ترجیحات مصرف کنندگان سبد غلات در خانوارهای شهری با استفاده از اصول ترجیحات آشکار شده، از روش آزمون اثرات غیرسیستماتیک برای دوره 1395-1355 میباشد.مواد و روشها: برقرار بودن اصل تعمیم یافته ترجیحات آشکار شده برای یکسری از دادههای مصرف، شرط لازم و کافی برای وجود تابع مطلوبیت مقعر، پیوسته، یکنواخت و اشباع ناپذیر است که مشاهدات مزبور را بصورت عقلایی تعبیر میکند.یافته ها: نتایج آزمون حاکی از آن است که رفتار مصرفکنندگان خانوارهای شهری عقلایی بوده و در یک تابع مطلوبیت نئوکلاسیک قابل تعبیر است. بررسی دادههای مربوط به سبد غلات خانوارهای شهری، تغییر در ترجیحات مصرفکنندگان در دوره مورد بررسی را نشان نمیدهد و در نتیجه با توجه به دارا بودن شرط لازم و کافی، میتواند برای تخمین تابع تقاضا با استفاده از روشهای پارامتریک مورد استفاده قرار گیرد.بحث و نتیجه گیری: با توجه به ثبات در ترجیحات مصرفکنندگان سبد غلات از یکسو و تمایل به مصرف بیشتر برنج نسبت به نان و ماکارونی از سوی دیگر، توصیه میشود سیاستهایی برای توسعه صنایع تبدیلی مرتبط با گندم به منظور توسعه صادرات محصولات حاصل از آن و تامین ارز لازم جهت واردات برنج اتخاذ گردد.
