بهبود عملکرد آبیاری جویچه‌ای با تغییر سطح مقطع در طول جویچه

doi
چکیده

آبیاری سطحی شناخته شده‌ترین نوع آبیاری در جهان و ایران است. در آبیاری جویچه‌ای به‌دلیل ایجاد رواناب،‏ بازده‌ مصرف آب بالا نیست. بهبودِ بازده با مسدود کردن انتهای جویچه احتمال سوختگی محصولات را به‌همراه دارد و روش‌های کنترل دبی ورودی نیازمند مهارت و ابزار پیچیده است. از متغیرهای قابل مدیریت،‏ سطح مقطع جریان در جویچه می‌باشد. در دبی ثابت و سطح مقطعِ Vشکل باریک سرعت پیشروی بیشتر و حجم نفوذ کمتر از سطح مقطعِ U‌شکل پهن است. برای تحقیق این اثر،‏ جویچه‌های 120 متری در خاک لوم سیلتی با دو شکل سطح مقطع متفاوت،‏ در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در کرج احداث شد. سطح مقطع جویچه‌ها بوسیله یک شیاربازکن متصل به تراکتور بدون تعویض آن احداث شد. در دو نوبت آبیاری،‏ داده‌برداری شد. نتایج نشان داد که،‏ باریک شدگی انتهای جویچه در آبیاری اول سبب کاهش 5% در زمان پیشروی،‏ %36 در نسبت نفوذ و مقدار ضریب معادله کوستیاکف شده و باعث افزایش 10% در عمق جریان،‏ 19 % در رطوبت خاک،‏ ضریب و 4-7 % در توزیع یکنواختی می‌شود. با پهن شدن انتها نتایج عکس به‌دست آمد. کمترین رواناب (19.6% آب ورودی) در جویچه کاملاً پهن و جویچه‌های باریک که در انتها پهن شده است،‏ تولید شد. تغییرات در آبیاری دوم کمتر بود.