بررسی سناریوهای استقرار دانش سبز در شهرداری‌ها (مورد مطالعه: شهرداری اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22091/stim.2022.7356.1645
چکیده

هدف: امروزه پرداختن به مسائل محیط زیستی توسط سازمان‌‌های مختلف می‌‌تواند عملکرد و طول عمر سازمان‌‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، شهرداری‌ها با توجه به درگیری بالا با میزان و مقدار تولید و جمع‌آوری زباله، درک مناسبی از برنامه‌های ساختاری و استقرار دانش سبز دارند. پژوهش حاضر، طراحی یک نقشه استقرار دانش سبز در شهرداری است تا بتوان با استفاده از آن سناریوهای مختلف بهبود در جهت استقرار مناسب را برنامه‌ریزی نمود.روش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی، و از جنبه نحوه گردآوری داده‌ها از نوع پیمایشی است. جامعه پژوهش را تعداد 50 نفر از متخصصان، خبرگان و کارکنان شهرداری اصفهان تشکیل داده‌اند. به منظور انجام پژوهش در ابتدا عوامل مؤثر در استقرار و پیاده‌سازی دانش سبز در یک سازمان مورد بررسی قرار گرفت. سپس با طراحی پرسشنامه طیف لیکرت، وضعیت فعلی هر یک از عوامل در سیستم مورد آزمون قرار گرفت. در ادامه عوامل بدست آمده با استفاده از تکنیک نقشه شناختی فازی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. به منظور چرایی حرکت سیستم یک سناریو رو به جلو و یک سناریو رو به عقب با استفاده از نرم‌افزار FCMAPPER آزمون شد. به منظور ترسیم نقشه شناختی فازی در این پژوهش از نرم‌افزار Pajek استفاده گردید.یافته‌ها: در این پژوهش نُه عامل گرایش به یادگیری سبز، فرهنگ سازمانی زیست‌محیطی، فراگیری دانش سبز، نوآوری سبز، تولید دانش سبز، یکپارچگی دانش سبز، به اشتراک‌گذاری دانش سبز، فشار ذینفعان و نگرش به برند سبز به عنوان عوامل اثرگذار بر استقرار دانش سبز شناسایی شد. یافته‌های بدست آمده از طریق اجرای تکنیک نقشه شناختی فازی نشان‌دهنده از شناسایی عامل تولید دانش سبز به عنوان عامل دارای بیشترین درجه مرکزیت در مدل است. همچنین عوامل تولید دانش سبز و فرهنگ سازمانی زیست محیطی به ترتیب به عنوان عوامل دارای بیشترین درجه درونداد و برونداد در نقشه شناسایی شدند. براساس یافته‌های حاصل از اجرای سناریوی رو به عقب در این پژوهش، عامل فرهنگ سازمانی زیست‌محیطی به عنوان عامل آغازگر سناریو مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از سوی دیگر، یافته‌های حاصل از اجرای سناریوی رو به ‌جلو در این پژوهش نشان می‌‌دهد که در صورت بهبود در عامل تولید دانش سبز در درون شهرداری اصفهان، ساختار سیستم به سمت بهبود در عوامل مختلف ساختار پیش رفته و در نهایت منجر به بهبود در وضعیت نگرش به برند سبز می‌گردد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش می‌‌تواند تسهیل‌‌گر استقرار مناسب دانش سبز در درون شهرداری‌‌های مختلف کشور گردد و مدیران شهری را به سمت استفاده مؤثرتر از دانش سبز تشویق نماید.