امکانسنجی بهکارگیری سامانه بازشناسی با امواج رادیویی (آر.اف.آی.دی.) با بهرهگیری از شاخص اولویتبندی براساس شباهت به راهحل ایدهآل (تاپسیس) در کتابخانههای عمومی شهر کرمان
نویسندگان
1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
4 دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
doi
10.22091/stim.2021.7351.1642چکیده
هدف: آر.اف.آی. دی آغازهای است برای اصطلاح «سامانه بازشناسی با امواج رادیویی» و به نوعی فناوری اشاره دارد که به موجب آن دادههای دیجیتال کدگذاری شده در برچسبهای آر.اف.آی. دی یا برچسبهای هوشمند توسط یک خواننده از طریق امواج رادیویی ضبط میشوند. سامانه بازشناسی با امواج رادیویی یکی از ابزارهای مهم فناوری برای ردیابی منابع اطلاعاتی در کتابخانه است. این سامانه امکان دستیابی سریع و مناسب به منابع را مهیا میکند، از سرقت جلوگیری میکند، سبب تسریع خدمات کتابخانه میشود، و کارآیی فعالیت کتابخانه را افزایش میدهد. هدف پژوهش حاضر امکانسنجی بهکارگیری سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در کتابخانهها است.روش: پژوهش از نوع پیمایشی- توصیفی است. جامعه آماری آن را کلیه مدیران و کارکنان 8 کتابخانه عمومی شهر کرمان تشکیل میدهند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامهایی محقق ساخته میباشد که برای تعیین روایی آن، از روش روایی صوری استفاده شد، و امید ریاضی برابر با 73/0 بهدست آمد که مقداری قابل قبول برای تایید روایی پرسشنامه است. به منظور محاسبه پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ 814/0 نشاندهندۀ پایایی قابل قبول پرسشنامه است. تجزیه و تحلیل دادهها با آزمونهای آمار استنباطی، شاخص اولویتبندی بر اساس شباهت به راهحل ایدهآل (تاپسیس) و نرمافزار SPSSویرایش20 انجام شد. تاپسیس یک روش تحلیل تصمیمگیری چندمعیاره است که مجموعهای از گزینهها را بر اساس یک معیار از پیش تعیین شده مقایسه میکند.یافتهها: یافتههای پژوهش حاکی از این است که قابلیت پیادهسازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی از نظر زیرساخت و ابزارهای فناورانه در کتابخانههای عمومی شهر کرمان به میزان متوسط است. این کتابخانهها از نظر نرمافزارهای موجود قابلیت پیادهسازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی را دارند. همچنین نیروی انسانی شاغل در کتابخانههای عمومی شهر کرمان آمادگی لازم برای پیادهسازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی را به میزان متوسط دارند. علاوه بر آن، در حال حاضر، زیرساختهای فناوری برای اجرای سامانه بازشناسی با امواج رادیویی کافی به نظر نمیرسد. شایسته است تا انتخاب نرمافزار باید با دقت و مطالعه کافی انجام پذیرد. بهکارگیری سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در کتابخانههای عمومی شهر کرمان ضروری است.نتیجهگیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که محدودیت در پیادهسازی سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در کتابخانههای عمومی شهر کرمان بیش از همه مربوط به نیروی انسانی متخصص، بودجه و مسائل فنی است. از نظر مدیران و کتابداران انجام این فرایند و بهرهگیری از امکانات آن ضروری است. اجرای برنامههای آموزشی، برنامهریزی میانمدت و طولانیمدت، تعامل مدیریت با کارشناسان کتابخانه برای اجرای بهتر، استفاده از قابلیتهای سامانه بازشناسی با امواج رادیویی در ارائه خدمات کتابخانه، چون امانت، سازماندهی، بازیابی و مدیریت مجموعه از زمره پیشنهادهای این پژوهش است.