شناسایی عوامل تحولات آینده فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) موثر بر مهندسی دانش سازمانی در سازمانهای دانشبنیان
نویسندگان
1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، گرایش مدیریت اطلاعات، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
3 دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، گرایش مدیریت اطلاعات، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
doi
10.22091/stim.2022.7506.1680چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر تحولات آینده فناوریهای اطلاعات و ارتباطات (ICT) و تاثیر آن بر مهندسی دانش سازمانی در سازمانهای دانشبنیان میباشد. با توجه به اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات، این پژوهش در چارچوب مهندسی دانش بر مبنای نگرش سیستمی انجام شد.روش: روش پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و توسعهای و به لحاظ نحوه گردآوری دادهها از نوع کیفی است. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان شاغل در شرکتهای دانشبنیان در سطح ارشد میباشد. روش نمونهگیری نظری بوده و بر همین اساس با تعداد 15 نفر از پژوهشگران حوزه علوم انسانی مصاحبه باز و ساختارنیافته به عمل آمد که از این تعداد 9 نفر به صورت خاص در حوزه مدیریت اطلاعات و ارتباطات مشغول تحقیق و پژوهش بودند. مصاحبهها به مدت 45 تا 90 دقیقه با هرکدام از پژوهشگران به طول انجامید. روایی و پایایی ابزار سنجش با رعایت شرایطی از جمله تعریف اصطلاحات، توجیه پاسخدهندگان، تجانس و همگونی پاسخگویان و برقراری شرایط و زمینههای اجرای پرسشگری مورد توجه و اعتبار قرار گرفته است. با بهکارگیری روشهای تحلیل تماتیک و نظریه زمینهای به طبقهبندی، شاخصبندی و سنخبندی دادهها پرداخته شده است. با توجه به هدف پژوهش، محقق تلاش کرد با انجام مطالعات میدانی و مشارکت در فرآیندهای مربوط به موضوع پژوهش، به درک و فهم چالشهای فراروی فناوریهای اطلاعات و ارتباطات و تاثیر آن بر مهندسی دانش و مدیریت اطلاعات و ارتباطات بپردازد.یافتهها: عوامل مؤثر بر ارائه مدل مفهومی از تحولات آینده فناوریهای اطلاعات و ارتباطات و تاثیر آن بر مهندسی دانش سازمانی در سازمانهای دانشبنیان شرایط علّی (با شاخصهای سیاستگذاریهای کلان کشور، نوسانات سیاسی و اقتصادی، پتانسیل منابع انسانی، کمبود منابع اطلاعاتی و ارتباطی، بالا بودن هزینه فناوری اطلاعات و ارتباطات، مشکل مالی و همکاری شرکتهای دارای فناوری)، شرایط زمینهای (سرمایه فکری، عملکرد نیروی کار، اثربخشی و کیفیت کاری، تعهد مدیران، نوسانات مدیریتی و استراتژی مدیریت)، شرایط مداخلهگر (ساختار سازمانی، مدیریت کاربران، بلوغ دانشی، تجربه شخصی، مشارکت کاربران و فرهنگ سازمانی)، فرآیند / تعاملات (تعداد واحدهای سازمانی، کیفیسازی دانش سازمانی، سرعت فرایند، برآورد دقیق حجم کار، شفافیت اهداف، تخمین صحیح زمان و تخمین صحیح بودجه) و پیامدها (ارتباطات سازمانی، مدیریت مشارکتی، کیفیسازی دانش سازمانی، بهسازی منابع انسانی و ارتباط صنعت با سازمان) هستند.نتیجهگیری: فناوری اطلاعات به عنوان مهمترین عامل تواناساز فرایند مهندسی دانش با سرعت و دقت بالا است. مولفهها و شاخصههای تحولات این فناوری که در پژوهش حاضر به عنوان عوامل تاثیرگذار بر مهندسی دانش سازمانی در سازمانهای دانشبنیان شناسایی شده است؛ شامل شاخصهای مهمی بوده که ضروری است جهت بررسی این تحولات و بهکارگیری آنها در معماری دانش سازمانی مورد توجه قرار داده شوند.