فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طی دو سدۀ اخیر، ایران،با وجود منابع غنی،در مسیر شرق آسیا و آب های آزاد جنوب و افریقا بودن،طمع ابر قدرت ها را به خود جلب نموده بود و قرارداد 1919 وثوق‌الدوله که تامین‌کننده منافع حداکثری دولت استعماری انگلیس و بریتانیا بود و در پی انقلاب اکتبر 1917م روسیه و تقلیل دخالت‌های تزار در ایران به وجود آمد،یکی از راه های مستعمره شدن آن محسوب می شد که نفوذ روحانیت آگاه و در کنار توده های مردم و خیرخواه واقعی ملت، مانند شهید آیت الله مدرس و اقدامات روشنگرانۀ وی باعث ابطال این قراداد خفت بار و شوم گردید.اما استعمار پیر انگلیس،خشمگینانه،اقدام استعماری و پردۀ دوم نقشۀ خودش را با کمک عوامل غربگرا و فراماسون در ایران،پیاده نموده و کودتای ۱۲۹۹ش، جایگزین قرارداد 1919م نمود. مقدمات چنین نقشه ای با کمیته‌ای سرّی تحت عنوان کمیته آهن یا کمیته زرگنده،صورت پذیرفت.نظر به این واکاوی فعالیت های اعضای کمیتۀ ، اطلاعات تاریخی مهمی در به خدمت گرفتن نخبگان برای اجرای مقاصد از پیش برنامه‌ریزی شده بیگانگان در ایران به ما می‌دهد،نشان دهندۀ این معناست که اعضای آن، نقش اساسی در تحولات سیاسی زمان خود در نظام سیاسی ایران ایفاء نموده اند؛علاوه بر این که منشاء و برنامه های آن تماما و از نظرتشکیلات به انگلستان می‌رسیده است. در واقع این کمیته، پیاده‌کننده بخش ایرانی پازل سیاست‌های انگلستان در انتقال قدرت بوده است.بنابراین مقالۀ حاضر در صدد بررسی و به دست آوردن نقش این کمیته در تحولات سیاسی آن روز و به دست آوردن شیوۀ انتقال قدرت از قاجار به پهلوی در این دوره، می باشد،مطلبی که به نحو جدی، کمتر به آن پرداخته شده است و به نظر می رسد،این نقش،بسیار تعیین کننده و گره از برخی واقعیت های سیاسی و پشت پردۀ انتقال قدرت از قاجار به پهلوی،باز کند.