فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عدم صداقت دانشگاهی مسئله‌ای فراگیر در محیط‌های علمی است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش قلمروهای مسئله‌ساز زندگی در پیش‌بینی عدم صداقت دانشگاهی است.روش پژوهش توصیفی-همبستگی و جامعۀ آماری شامل دانشجویان دانشکده‌های دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1403-1402 است. نمونه‌گیری به شیوۀ خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد و 358 نفر (167 دختر و 191 پسر) انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های عدم صداقت دانشگاهی، خودکنترلی، اخلاق فردی، هویت اخلاقی، همسالان کج‌رو، دلبستگی به دانشگاه، دلبستگی به والدین، نظارت والدین، انگیزه و بازدارندگی در برابر عدم صداقت دانشگاهی بود. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و سلسله‌مراتبی (SPSS-27) و مدلسازی معادلات ساختاری (Amos-24) تحلیل شدند.یافته‌ها نشان داد چهار قلمرو مسئله‌ساز زندگی، همراه با انگیزه و بازدارندگی، به همراه متغیرهای دموگرافیک قادر به تبیین 48 درصد واریانس عدم صداقت دانشگاهی هستند. همچنین قلمروهای فردی، خانوادگی، همسالان و دانشگاهی به‌ترتیب 23 درصد از واریانس بازدارندگی و 26 درصد از واریانس انگیزه را در زمینۀ عدم صداقت دانشگاهی تبیین می‌کنند. تفاوت‌های جنسیتی نیز معنادار بود؛ به‌گونه‌ای که مردان بیش از زنان درگیر عدم صداقت علمی بودند. علاوه‌براین، سن و مقطع تحصیلی نیز اثر معناداری بر رفتارهای تقلبی داشتند.یافته‌ها برمبنای نظریۀ عمومی جرم و بزهکاری اگنیو (2005) بیانگر آن است که شرایط آسیب‌زا در سطوح فردی، خانوادگی، همسالان و تحصیلی از طریق کاهش کنترل فردی، تضعیف پیوندهای اجتماعی و افزایش ارتباط با همسالان منحرف می‌تواند موجب افزایش انگیزه و کاهش بازدارندگی در برابر کنش‌های غیراخلاقی شود. نوآوری پژوهش در تحلیل هم‌زمان ابعاد مختلف زندگی دانشجویان و تأکید بر ضرورت مداخلات چندسطحی برای پیشگیری از تقلب علمی است.