طراحی یک مدل ریاضی برای تخصیص بهینه منابع آب سدهای منتخب استان فارس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.30495/wej.2024.27325.2298
چکیده

چکیدهمقدمه: کاهش شدید بارندگی‌ها، شرایط خشکسالی را در استان فارس به اوج خود رسانده‌ است به گونه‌ای که دبی تمام رودخانه‎های استان فارس بین 70 تا 100 درصد کاهش یافته‌است و با توجه به محدودیت منابع آب تجدیدپذیر، لزوم بهره‌برداری بهینه و پایدار از منابع آب موجود از جمله مخازن سدهای استان فارس ضروری است.روش­: هدف اصلی و متدولوژی این تحقیق طراحی یک مدل برنامه‌ریزی ‌ریاضی برای تخصیص بهینه منابع آب سدهای منتخب در استان فارس، به منظور مزیت خالص سیستم در افق برنامه‌ریزی می‌باشد که مسائلی نظیر دوره زمانی، سطح قابلیت اطمینان، جریانات موجود دوره، تعداد سدها و همچنین برخی سناریوها را لحاظ کند. بر این اساس تابع هدف مدل به دنبال حداکثر مزیت حاصل برای سدها براساس پارامترهای تعیین‌شده با سه اندیس سناریو، سد و دوره زمانی می‌باشد.یافته­ ها: ابتدا این مدل را برای 5 کاربر(سد) با 4 سناریو مختلف در 10 دوره زمانی ماهانه در نظر گرفته شد که در این حالت مقدار تابع هدف به 39863110 رسید. سپس به منظور تحلیل حساسیت نتایج و نشان دادن تغییر جواب بهینه بسته به ابعاد مسئله،  به اجرای مدل برای 10کاربر(سد) با 8 سناریو مختلف در 20 دوره زمانی ماهانه  پرداخته‌شد که در این حالت مقدار تابع هدف به 82944240 رسید. بنابراین با افزایش ابعاد مسئله، افزایش چشمگیری در مقدار تابع هدف و تخصیص بهینه منابع آب سده‌های منتخب در استان فارس رخ می‌دهد.نتیجه ­گیری: با توجه به کمبود آب و خشکسالی‌های اخیر استان فارس، توجه به توسعه پایدار و عادلانه در برنامه‌ریزی تخصیص منابع آب و لحاظ کردن شاخص‌های گوناگونی در کنار هم و به صورت همزمان ضروری است.