جایگاه عقلانیت در الگوی پیشرفت اسلامی بر اساس اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری(حفظه الله)

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزشی الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف از پژوهش پیش‌رو اکتشاف جایگاه شاخصه‌های عقلانیت در عرصه‌های چهارگانه الگوی پیشرفت اسلامی بر اساس اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری بود. عقلانیت یکی از مبانی اساسی گفتمان انقلاب است که دین‌محوری، تفکیک‌‌ناپذیری از معنویت و عدالت، محاسبه درست و به دور از محافظه‌کاری، عدالت‌خواهی، استکبارستیزی، مردم‌سالاری و اقتدار، از شاخصه-ها و مؤلفه‌های اصیل آن به شمار می‌آید. چنین عقلانیتی به عنوان یک اهرم قوی برای حرکت رو به جلو و پیشرفت است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، الگوی پیشرفت را دارای چهار عرصه اساسی «فکر»، «علم»، «زندگی» و «معنویت» می‌داند که با تحقق پیشرفت در این عرصه‌ها، پیشرفت همه جانبه شکل می‌گیرد و زمینه تحقق تمدن نوین اسلامی فراهم می‌آید. گردآوری اطلاعات در این نوشتار با ابزار فیش بوده و پردازش داده‌ها به شکل توصیفی – تحلیلی و به روش تحلیل گفتمان به سامان رسید. فرایند تحقیق به این شکل بود که ابتدا شاخصه‌های عقلانیت از بیانات مقام معظم رهبری استخراج شده و سپس جایگاه این شاخصه‌ها در الگوی پیشرفت استکشاف گردید. به این ترتیب اثبات شد الگوی پیشرفت اسلامی یک الگوی برآمده از عقلانیت اسلامی است و هیچگونه تخالفی با عقلانیت مورد نظر اسلام ندارد.