پیامدهای تغییر اقلیم بر زراعت گندم دیم و ارتباط آن با رانت در ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان .
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان .
doi
10.30495/jae.2021.24052.2131چکیده
مقدمه و هدف: امروزه، تغییر اقلیم در کوتاهمدت و بلندمدت یکی از پرچالشترین مباحث دنیاست. اثرات منفی تغییر اقلیم بر کشورهای با اقلیم خشکتر و درآمد پایینتر شدیدتر است. بهعلاوه، تأثیرگذاری تغییرات اقلیم بر محصولات دیم به دلیل جبرانناپذیر بودن اثرات با تغییرات آبیاری، بیشتر است. بر این اساس، این مقاله با هدف بررسی پیامدهای تغییر اقلیم و ارتباط آن با رانت برای محصول گندم دیم انجام گرفته است. مواد و روشها: برای بررسی وجود ارتباط غیرخطی تغییر اقلیم با رانت گندم دیم، با استفاده از اطلاعات زراعی طی سالهای 96- 1381 و دادههای هواشناسی، رهیافت ریکاردین و تکنیک پانلدیتا به کار گرفته شد. یافتهها: بر اساس مدل اثرات ثابت، بارش تجمعی برداشت، مجذور دمای فصل برداشت، دمای پاییز، بارش تجمعی فصل پاییز، حاصلضرب دما و بارش تجمعی خردادماه اثر مثبت و معنیدار و حاصلضرب دما و بارش فصل برداشت، دمای خرداد و مجذور دمای فصل برداشت اثر منفی و معنیداری بر رانت داشتهاند. بهعلاوه، با افزایش دمای فصل برداشت ارتباط غیرخطی تأیید میشود. با افزایش یک درجه دمای برداشت تا نقطه بحرانی 3/36 درجه سانتیگراد، رانت 06/0 درصد افزایش مییابد و با افزایش دما بعد از این نقطه بحرانی، کاهش خواهد یافت. بحث و نتیجهگیری: توسعه ارقام مقاوم به کاهش بارندگی و دمای بالا میتواند به جلوگیری از کاهش رانت کمک کند. به علاوه، با توجه به آسیبپذیری کشور در قبال تغییراقلیم، آموزش و راهبری در تمام زیر بخشهای اقتصادی و تدوین یک برنامه جامع و اقدام عملی جهت تطبیق و مقابله با این پدیده برای کاهش اثرات سوء آن ضروری است.