فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی ساختاری توسعه فرهنگی در کتابخانه‌‌های عمومی از دیدگاه متخصصین، کتابداران و مدیران کتابخانه‌‌های عمومی کشور است.روش: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات اکتشافی- کاربردی است، که به صورت میدانی انجام شد. روش پژوهش از نظر روش گردآوری داده‌‌ها با استفاده از روش تحقیق آمیخته می‌باشد که به صورت کیفی- کمّی اجرایی گردید. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل متخصصان حوزه علم اطلاعات دانش‌‌شناسی، جامعه‌‌شناسی و همچنین مدیران و صاحب‌‌نظران حوزه کتابخانه‌‌های عمومی و در بخش کمّی شامل مدیران و کتابداران کتابخانه‌‌های عمومی مراکز استان که تجربه و تخصص کافی در حوزه کتابخانه‌‌های عمومی داشتند، است. ابزار تحقیق شامل مصاحبه‌‌های نیمه‌‌ساختار یافته و پرسشنامه محقق ساخته‌‌ای بود که با توجه به اهداف و روش پژوهش، طراحی گردید. جهت تهیه پرسشنامه، از مصاحبه‌‌های کیفی و همچنین بررسی مبانی نظری موجود در حوزه پژوهش استفاده گردید. پس از توزیع پرسشنامه‌‌ها، تعداد 319 پرسشنامه گردآوری شد و تمامی روند تجزیه و تحلیل داده‌‌های پژوهش در نرم‌افزارهای آماری SPSS و معادلات ساختاری PLS انجام گرفت.یافته‌‌ها: یافته‌‌ها در بخش کیفی پژوهش از طریق مصاحبه شامل 10 مقوله اصلی با عنوان مولفه‌‌های توسعه فرهنگی شامل:دسترسی به آموزش، آموزش مداوم، هویت فرهنگی، سوادآموزی آموزش‌‌های فرهنگی- هنری، سرانه مطالعه، بهداشت فرهنگی، سرمایه فرهنگی، سرمایه اجتماعی و استقلال ملی، و 19 مقوله فرعی به عنوان زیرمجموعه‌‌های آن‌‌ها، طبقه‌بندی گردید. همچنین یافته‌‌های پژوهش نشان داد، که کتابخانه‌‌های عمومی بر شاخص‌‌های توسعه فرهنگی تاثیر مثبتی دارد، یعنی فعالیت‌‌ها و خدمات کتابخانه‌‌های عمومی می‌تواند منجر به افزایش توسعه فرهنگی در بین افراد جامعه گردد.نتیجه‌‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد کتابخانه‌‌های عمومی این پتانسیل را دارند که بر تمامی شاخص‌‌های ذکر شده در توسعه فرهنگی جامعه به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم اثرگذار باشند. تقویت خدمات و فعالیت‌‌های کتابخانه‌های عمومی، از طریق تجهیزات و خدمات نوین و آموزش کتابداران می‌‌تواند کتابخانه‌‌های عمومی را به مکانی تبدیل کند که همه افراد جامعه برای برطرف کردن نیازهای اطلاعاتی و خدماتی و مشاوره‌‌ای خود ابتدا به کتابخانه مراجعه کنند؛ زیرا این دوستی و ارتباط به شکل چشمگیری در ارتقاء سطح کیفیت زندگی افراد جامعه موثر است. کتابخانه‌‌های عمومی در کشورهای توسعه یافته یکی از کانون‌‌های اصلی توسعه محسوب می‌‌شوند. از آنجا که اطلاعات عامل کلیدی توسعه می‌‌باشد، تقویت خدماتی همچون مجموعه‌‌سازی مناسب، در دسترس قرار دادن منابع و ارائه خدمات نوین به تناسب گروه‌‌های مختلف جامعه به شکل‌‌های متنوع چاپی، صوتی، تصویری و الکترونیکی و غیره برای تمام افراد بدون هیچ‌گونه محدودیتی، می‌‌تواند در توسعه فرهنگی جامعه تاثیرگذارتر باشند.