تحلیل لایهای سطوح تقابل میان ایران و آمریکا و راهبردها
نویسندگان
1 استادیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد تمام علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
doi
چکیده
مسئله این پژوهش چرایی تداوم چالش بین ایران وآمریکا با استفاده از رویکرد تفکر انتقادی و تحلیل لایهای علتها بوده و تلاش کرده تا به این سؤالات پاسخ دهد که چالش ایران و آمریکا از چه لایههایی برخوردار است و چه عواملی در هر لایه بر این چالش تأثیرگذار بودهاند و چگونه در هر لایه میتوان این چالشها را مدیریت و یا کاهش داد؟ روش مطالعه روشی ترکیبی شامل روشهای توصیفی و تحلیل مضمون و روش استنتاجی است که به ترتیب برای تبیین علل در لایههای مختلف استفاده شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد: علل چالش بین ایران و آمریکا را در سطح رویین و قابل مشاهده از یکسو در اقدامات و از سوی دیگر در سیاستهای اعلامی طرفین ریشه دارد. در لایه دوم علل عینی مؤثر بر چالش (همچون منافع طرفین و یا بازیگران دیگر در این چالش و یا مؤلفههای قدرت) و یا علل ذهنی مانند (تصویرسازیهای ذهنی از یکدیگر) با اهمیت میباشند و در سطح سوم این چالش تحت تأثیر دو نوع گفتمان و جهاننگری متفاوت از سوی آمریکا و ایران یعنی تلاش برای تحقق رؤیای بزرگ آمریکایی در جهان و آرمان استقلالطلبی و مقابله با سلطهطلبی از سوی ایران است و در نهایت در عمیقترین سطح علل دو اسطوره مهم یعنی استثناییگرایی آمریکایی و رسالت انقلابی ایران نقش مهمی در تداوم این چالش دارند که میتوان متناسب با هر لایه راهبردهایی را برای کاهش، مدیریت یا رفع چالشها ارائه داد.
