پیشران‌های شکل‌دهندة برنامه‌ریزی فرهنگی منطبق بر مبانی فقهی امامیه

نویسندگان

1 گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکدة علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

2 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

3 گروه آینده‌پژوهی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
10.22059/jorr.2025.391140.1009582
چکیده

هدف: اهمیت برنامه‌ریزی مطلوب فرهنگی برای دانشگاه به ‌عنوان یک سازمان پویای فرهنگی و لزوم پژوهش‌ در ابعاد مختلف به ‌منظور ارتقا و تسهیل این امر موجب شد پژوهش حاضر با هدف واکاوی پیشران‌های مؤثر بر برنامه‌ریزی فرهنگی دانشگاه منطبق بر مبانی فقهی امامیه انجام شود. روش: روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته است. بنابراین، از روش تحلیل مضمون به‌ منظور تحلیل داده‌های کیفی و روش دلفی‌ فازی به‌ منظور تحلیل داده‌های کمّی استفاده شد. شیوة گردآوری داده‌ها مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی است. بدین ‌منظور، در مرحلة کیفی برای تحلیل مضمون از دستورالعمل‌های سیاستی در حوزة فرهنگی دانشگاه و در مرحله کمّی از پرسشنامة خبره‌سنجی استفاده شد. جامعة نظری پژوهش صاحب‌‌نظران حوزة برنامه‌ریزی فرهنگی شامل استادان، معاونان، و مدیران فرهنگی دانشگاه بودند که 25 نفر به ‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مضمون فراگیر برنامه‌ریزی فرهنگی شامل 12 مضمون سازنده و 90 مضمون پایه است. همچنین استعدادپروری، اعتمادآفرینی، هم‌اندیشی، همبستگی و مشارکت، توسعة فرهنگی دانش‌محور، پشتیبانی و مانع‌زدایی، بصیرت‌افزایی، مدیریت عملکرد، دانشگاه اسلامی، دانشگاه تمدن‌ساز، سیاست‌گذاری فرهنگی آینده‌نگر، و امنیت فرهنگی پایدار به‌ عنوان پیشران‌های شکل‌دهندة برنامه‌ریزی فرهنگی دانشگاه شناسایی شدند. نتیجه‌: در نظر گرفتن پیشران‏های شکل‌دهندة برنامه‌ریزی فرهنگی توسط مدیران و برنامه‌ریزان دانشگاه می‌تواند موجب تسهیل و ارتقای برنامه‌ریزی فرهنگی و افزایش اثربخشی آن شود.