فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قاعدة موسوم به تحذیر یا هشدار از قواعدی است که در سالیان اخیر به عنوان یکی از نهادهای رافع مسئولیت در پژوهش‌های محققین مطرح شده و منظور از آن این است که اگر فردی نسبت به خطرات فعل خود به دیگران هشدار دهد اما دیگران توجه نکنند و آسیب ببینند فرد هشداردهنده مسئولیتی ندارد. حقوق‌پژوهان معاصر هشدار را به عنوان یک عامل مستقل در رفع مسئولیت معرفی کرده‌اند؛ لیکن با توجه به وجود سایر نهادهای رافع مسئولیت، مانند تسبیب، مسئله‌ای که نویسندگان پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به آن هستند این است که آیا هشدار یا تحذیر عاملی مستقل است و معیاری متفاوت برای رفع مسئولیت ارائه می‌دهد یا اینکه از مصادیق نهاد تسبیب محسوب می‌شود؟ پژوهش حاضر به روش توصیفی‌ـ تحلیلی ادلة قاعدة هشدار، که شامل قرآن و سنت و بناء عقلا می‌شود، را با رویکرد  امکانِ استنباطِ نهادی مستقل برای رفع مسئولیت، ارزیابی می‌کند و رهاورد آن این است که هشدار عاملی مستقل برای رفعِ مسئولیت نیست و در حقیقت از مصادیق قاعدة تسبیب است. زیرا قرآن کریم اساساً دلالتی بر رفع مسئولیت نمی‌کند و سنت و بناء عقلا دلالتی بر نهادی مستقل از تسبیب نمی‌کنند.