شناسایی رویدادهای مؤثر بر روند موضوعی پژوهشهای آینده در علم اطلاعات و دانششناسی: مطالعه دلفی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 دانشیار، گروه پژوهشی ارزیابی و توسعه منابع، مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران.
doi
10.22091/stim.2022.7391.1656چکیده
هدف: پژوهش حاضر درصدد شناسایی و تحلیل مهمترین رویدادهای احتمالی مؤثر بر روند موضوعی پژوهشهای آینده در حوزه علم اطلاعات دانششناسی است تا زمینه برای مواجه بدون غافلگیری با آینده و برنامهریزی برای مدیریت درست رویدادهای غیر منتظره فراهم شود.روششناسی: پژوهش حاضر با استفاده از روشهای مرور منابع و دلفی انجام شده است. جامعه مورد مطالعه شامل اساتید حوزه علم اطلاعات و دانششناسی در سطح بینالمللی و ایران با دارا بودن سوابق مطالعاتی در زمینه آینده این رشته هستند. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون تی تک نمونهای، میانگین، انحراف معیار و شاخص اهمیت استفاده شد.نتایج: یافتههای پژوهش نشان داد که 78 رویداد، در آینده بر روند موضوعی پژوهشهای علم اطلاعات و دانششناسی مؤثر خواهند بود. این رویدادها در 6 بُعد کلی شامل رویدادهای آموزش و یادگیری، علمی و پژوهشی، نوآورانه و فناورانه، اجتماعی و فرهنگی، سیاسی و قانونی و اقتصادی و اشتغالزایی هستند. در میان رویدادهای آینده از دیدگاه متخصصان، رویدادهای نوآورانه و فناورانه بیشترین تأثیرگذاری را بر تغییر روند موضوعات پژوهشها در آینده خواهند داشت.نتیجهگیری: فناوری اطلاعات و ارتباطات، حوزه پویایی است که با سرعت، نفوذ خود را در بیشتر حوزههای علمی از جمله علم اطلاعات و دانششناسی گسترش داده است. بدیهی است که تحولات ناشی از فناوریهای اطلاعاتی، نقش مهمی در محتوای پژوهشهای آینده در این رشته داشته باشند. مدیریت درست رویدادهای آینده میتواند به ترسیم درست موضوعات آینده پژوهشها کمک کند و در مقابل، بیتوجهی به آنها، سیاستگذاریهای پژوهشی در این رشته را با مشکل مواجه خواهد کرد.