برآورد کشش های عرضه و تقاضای چای در ایران کاربرد مدل رگرسیون آستانه‌ای))

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی. تهران

2 دانش آموخته دکترای اقتصادکشاورزی. تهران.

doi
10.30495/jae.2021.18929.1909
چکیده

مقدمه و هدف: چای یکی از رایج‌ترین نوشیدنی‌هاست که بیش‌تر مردمان کشورهای جهان آن را مصرف می‌کنند. مصرف سالانه سرانه چای جهان حدود ۵۰۰ گرم است. در حالی که این رقم برای ایران، به بیش از پنج کیلوگرم در سال می‌رسد. افزون بر مصرف سالانه 110 هزار تن و تولید نزدیک به 25 هزار تن در داخل کشور، همه ساله، مقادیری چای از مبادی رسمی و غیر رسمی وارد کشور می‌شود. لذا واردات بی رویه، ضرورت بررسی و برآورد دقیق مصرف و تقاضا و راه کارهای افزایش تولید و عرضه را ایجاب می کند.مواد و روش­ها: این مطالعه به بررسی تابع عرضه چای در قالب الگوی تعدیل جزیی نرلاو و تاثیر تغییر قیمت و درآمد بر مصرف این محصول، در سطوح درآمدی گوناگون، پرداخته است. در این مطالعه از داده‌های سری زمانی، برای دوره    93-1357و روش رگرسیون آستانه‌ای دو رژیمه جهت برآورد کشش های تقاضای چای استفاده شد.یافته­ها: برآورد ساختار غیرخطی در برآورد تقاضای چای، نشان داد که چای برای گروه‌های کم‌درآمد کالایی بی‌کشش و ضروری است که با افزایش درآمد، تمایل به پر‌کشش شدن دارد. کشش‌های درآمدی تقاضا برای هر دو گروه بالا و پایین درآمدی، مثبت و معنی‌دار است. نتایج نشان داد که امکان افزایش تولید از طریق افزایش سطح زیر‌کشت محدود استبحث و نتیجه­گیری: افزایش کیفیت و بهبود رقابت‌پذیری در کنار فرآوری مناسب می‌تواند از تقاضای غیررسمی (قاچاق) چای بکاهد. تبلیغات با هدف تعصب در خرید چای ایرانی، برای کمک به بقاء و رونق اقتصاد این نوشیدنی محبوب و پُرمصرف در ایران، ضروری است.