فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با وجود توصیة قرآن کریم به حکمیّت در حلّ اختلافات زناشویی و انعکاس این راهکار قرآنی در قوانین ایران، این قانون با هویّت تحکیمی هیچ‌گاه اجرایی نشده، بلکه به شکل میانجیگری برای ایجاد آشتی بین زوجین در دعاوی طلاق غیر توافقی، آن هم به صورت ناقص و بسیار کم‌بازده، در حال اجراست. یکی از علل فاصله گرفتن دعاوی زوجین از رویة حَکَمیّت فقدان تصویر شفّاف از ماهیّت فقهی آن است که باعث سردرگمی قانون‎گذار در قبال اجرای این قانون و احکام و الزامات تقنینیِ آن شده است. نوشتار حاضر به‌رغم خوانش مشهور فقها از ادلّة حَکمیّت مبنی بر لزوم مداخلة حاکم در دعاوی خانواده، با استفاده از روش کتابخانه‌ای، درصدد اثبات آن برآمد که رویکرد قرآن کریم طرح مسئولیّت اجتماعی همگانی در قبال بسیاری از ناهنجاری‎های فردی و اجتماعی از جمله دودستگی و جدایی همسران از یک‌دیگر است. در این فضا، مخاطبان آیة بعث حَکَم به عنوان یکی از گزاره‏‎های دخیل در کشف ماهیّت فقهی حَکَمیّت و قرائت تقلیلی از مداخلة حاکمیّت در امور زوجین مورد بررسی قرار گرفته و برای اثبات این مدّعا به اطلاق لفظی امر (ابعثوا) و مناسبت حکم و موضوع و تجمیع شواهد و قرائن متعدّد از سایر آیات تمسّک شده است.