سنجش آسیبپذیری جوامع مبتنی بر صیادی نسبت به اثرات تغییر اقلیم: مطالعه موردی صیادی جنوب ایران
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز
2 استاد دانشگاه شیراز
doi
10.30495/jae.2021.21014.2001چکیده
مقدمه و هدف: با وجود اینکه صیادی فعالیت مهم اقتصادی بوده و معیشت گروه زیادی را مورد حمایت قرار میدهد، ولی صیادان و جوامع وابسته به آن نسبت به پدیده تغییر اقلیم آسیبپذیری بالقوه دارند؛ به گونهایکه این فعالیت در قالب یک سیستم اجتماعی-زیستمحیطی، در مناطق ساحلی، نسبت به تغییر اقلیم حساس بوده و معیشت این جوامع تحت شعاع قرار میگیرد.مواد و روشها: در این راستا در این مطالعه سنجش آسیبپذیری جوامع مبتنی بر صیادی در محدوده خلیج فارس و در سه استان هرمزگان، بوشهر و خوزستان هدف قرار گرفت. رویکرد مورد استفاده در این ارزیابی، شاخص محور بوده و با استناد به مؤلفههای سهگانه آسیبپذیری شامل درمعرض بودن، حساسیت و ظرفیت انطباقپذیری هدف مطالعه پیگیری شد. مقدار در معرض بودن با استفاده از تغییر در فاکتورهای اقلیمی دما، بارش، وقوع طوفان و تغییر در سطح دریا مورد سنجش قرار گرفت. محاسبه مؤلفه حساسیت بر اساس مقدار وابستگی به صیادی از نظر درآمد، تغذیه و اشتغال صورت گرفت و مقدار ظرفیت انطباقپذیری با رویکرد معیشت پایدار و سرمایه پنج گانه بدست آمد، دادههای لازم نیز با تکمیل پرسشنامه از صیادان فعال در جنوب ایران و در سال 1397گردآوری شد.یافتهها: نتایج نشان دادند که وضعیت نسبی مناطق گوناگون از نظر ظرفیت انطباقپذیری تقریباً مشابه است، اما از نظر مؤلفه در معرض بودن وضعیت استان بوشهر نامناسبتر بوده و صیادی این منطقه از این جهت به طور بالقوه آسیبپذیری بالایی را تجربه میکند. همچنین، حساسیت مناطق به دلیل وابستگی ساحلنشینان جنوب ایران بویژه هرمزگان به صیادی از نظر اشتغال و درآمد بالا بوده است.بحث و نتیجهگیری: بر این اساس پیشنهاد میشود جهت مدیریت آسیبپذیری صیادی نسبت به تغییر اقلیم ماهیت آن از راه مؤلفههای سهگانه شناسایی شود.
