ارائه یک سیستم تصمیمیار برای مقاومسازی بخش بانکی با رویکرد تابآوری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
3 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران
4 استادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
5 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22091/stim.2021.7138.1616چکیده
هدف: بانکداری یکی از حوزههای اثرگذار در اقتصاد از منظر تأمین مالی، کنترل نقدینگی و بهبود فضای کسبوکار است. مقاومسازی بانکداری نقش مهمی در توسعه اقتصاد کشور دارد. تحقیق حاضر به دنبال مقاومسازی این حوزه با رویکرد تابآوری است. برای تحقق این هدف، عوامل تابآوری بانکی شناسایی و اولویتبندی شدهاند.روششناسی: این پژوهش از منظر هدف، اکتشافی بوده و به دلیل استفاده از روشهای کمّی، دارای روششناسی کمّی چندگانه است. جامعه پژوهش، خبرگان بانکی هستند. نمونهگیری، قضاوتی بوده و حجم نمونه 15 نفر میباشد. ابزارهای گردآوری دادهها در این پژوهش عبارتند از مصاحبه و پرسشنامه. پرسشنامه خبرهسنجی برای غربال عوامل، پرسشنامه دیمتل، برای غربال ثانویه عوامل و تعیین میزان اثرگذاری آنها و نهایتاً پرسشنامه اولویتسنجی کداس برای رتبهبندی نهایی عوامل مورد استفاده قرار گرفت. عوامل پرسشنامههای تحقیق مبتنی بر مرور مقالات معتبر و مصاحبه با خبرگان میباشند، به همین دلیل ابزارهای تحقیق از روایی مطلوبی برخوردار بودند. برای تحلیل دادهها از آزمون بینم، دیمتل و کداس استفاده شد.آزمون بینم برای غربال اولیه، دیمتل برای غربال ثانویه و کداس برای اولویتبندی عوامل نهایی مورد استفاده قرار گرفتند. آزمون بینم یکی از آزمونهای ناپارامتریک برای غربال عوامل بوده و علت استفاده از آن، نرمال نبودن دادههای تحقیق است. دیمتل جزء فنون تحلیل ساختاری بوده و با استفاده از آن میتوان میزان اثرگذاری و اثرپذیری عوامل را مشخص کرد. روش کداس جزء فنون فاصلهای جدید بوده و علاوه بر فاصله اقلیدسی، فاصله تاکسیکب را هم برای هر یک از عوامل مشخص میکند.نتایج: در ابتدا 22 عامل موثر روی تابآوری بانکی از طریق مرور پیشینه و مصاحبه با خبرگان بانکی شناسایی شد. عوامل مذکور با کاربست آزمون بینم غربال شدند. 13 عامل با ضریب معناداری بالای 5 درصد حذف گردیدند و 9 عامل باقیمانده با بکارگیری آزمون دیمتل، تحلیل شدند. غربال عوامل پیش از اولویتبندی نهایی، به سازگاری نتایج و کیفیت یافتهها کمک میکند. 5 عامل دارای خالص اثر مثبت بوده و اثرگذار ارزیابی شدند. نهایتاً 5 عامل مذکور با کاربست آزمون کداس اولویتبندی گردیدند.نتیجهگیری: عوامل آیندهنگری، مشارکت راهبردی با فینتکها و وجود سیستم تحلیل ریسک، به ترتیب بیشترین اولویت را در تابآوری بانکی دارند. تحلیل پیشرانها و شناسایی سناریوهای آینده بخش بانکی، سرمایهگذاری روی فینتکها برای استفاده از ظرفیت آنها در تحقیق و توسعه و شناسایی و مدیریت ریسکهای آینده بخش بانکی، به تابآوری شبکه بانکی کمک میکند.
